Virasimhavaloka 1.p8.3

1.p8.3

bhavaṃti ye prāṇabhṛtāṃ vikārāste doṣajā bheṣajasiddhisodhyāḥ || dānādibhiḥ karmabhirauṣadhībhiḥ karmakṣaye doṣaparikṣaye ca| sidhyaṃtiye yatnavatāṃ kathaṃcite karmadoṣaprabhavā vikārāḥ|| doṣapradeśabalakālavikārasattvasātmyauṣadhānalavayaḥ prakṛtīḥ parīkṣya | nānāprakārapavanādigadāturāṇāmuktañcikitsitamidaṃ tanu karmajānām || vātādayaḥ pūrvamadāhṛtā ye doṣāḥśarīreṣu śarīriṇāhi | vātastvadhastādvapuṣaśva madhye pittaṅkaphaścordhvamiti sthitāste || rasaśca raktaṃ piśitañca medastvasthīni majjātvatha śukramete| syurdhātavaḥsapta malāstathaiva viṇmūtramukhyāmunibhiḥpradiṣṭāḥ || doṣeṣu dhātuṣu maleṣu sameṣu satsu sātmyambhavediha nṛṇāmasameṣvasātmyam | yasmādatassamatayā prayataita teṣāmetaccikitsitarahasyamudāharanti || nābheradhaḥ prasṛtayo daśa yāṃtyadhastādūrdhvaṅgatāḥ pasṛtayo daśa tadvadeva | dvedde śire pravitate prasṛte ca tiryagyuktā caturbhiriti viṃśatiratra kāye || dvādaśabhirdviguṇābhiramūbhirvyāptamidaṃnṛśarīramaśeṣam | ābhiramī kaphapittasamīrāḥ svairvapuṣi prasaranti śirābhiḥ| āsāṃ ca sūkṣmasuṣirāṇi śatāni sapta yuktāni tairasakṛdannarasairvahadbhiḥ | apyāyate vapuridaṃ hi nṛṇāmamīṣāmaṃbhaḥsravadbhiriva siṃdhuśataiḥ samudraḥ || āpādataḥ prabhṛtigātramaśeṣameṣāmāmastakādapi ca nābhibhuvastanena | etanmṛdaṃga iva carmacayena naddhaṃ samyaṅnṛṇāmiti śirāśatasaptakena || tenānugamya ca puraitadanena doṣāḥ kurvanti kāyakupitāḥ pavanādayo'mī | rogānaśeṣavapuṣi tvathavārdhakāye śākhāsu cārkavidathāvayavāntareṣu || bhūtāni karmāṇi ca doṣadhātumalāstathā saptaśirāśatāni |