sharngadhara 4.3.22

4.3.22

nidānam yonau balāse saṃkruddhe jarāyuvikṛtestathā vastidvāre'bude jāte durnāmagadato'pi ca yoneḥ śirāṇāṃ prasṛtervātavatyāśca yoṣitaḥ rajaḥ pravṛttisamaye puruṣeṇātisaṅgamāt garbhaprāgudbhave cāpi yonikaṇḍūḥ prajāyate vārdhakya eva nārīṇāṃ sā bāhulyena saṃbhavet lakṣaṇam yonau kaṇḍūśca todaśca raukṣyaṃ śuṣkatvameva ca yonikaṇḍūgadasyaitallakṣaṇaṃ bhiṣajo viduḥ uṣṇānupaśayo vyādhiḥ śītopaśaya eṣa hi tasyāścikitsā yonikaṇḍūgade deyamādau snigdhavirecanam bheṣajaṃ raktadoṣaghnaṃ baladāyi rasāyanam atastu sārivāṃ lodhraṃ trivṛtāmibhapippalīm kvāthayitvā pibet toyaṃ yonikaṇḍūpraśāntaye yonikaṇḍūgade yonau śītatoyābhiṣecanam snehasvedaśca karttavyo vastiścottarasaṃjñitaḥ yonivyāpadgadoktāni bheṣajānīha yojayet tathā ca śivakarī vaṭīai ṭaṅkaṇādicūrṇamapi deyam atha yonyākṣepādhikāraḥ