sharngadhara 4.3.28
Śārṅgadharasaṃhitā 4.3.28
- Language
- Sanskrit
4.3.28
nidānaṃ lakṣaṇaṃ ca madhurāṇāṃ phalānāñca mūlānāñca guḍodbhuvām dravyāṇāñcātiyogācca tathaivātipariśramāt mānasaśramaśīlānāṃ varjjayitvā tu kāyikam guruparyyuṣitaklinnābhiṣyandidravyabhojanāt ānūpamatsyamāṃsādi bhojanādatibhojanāt ebhirnidānaiḥ sanduṣṭo yakṛt pakvāśayastathā vṛkkayormūtrakoṣe ca janayitvā kṣataṃ tatam mūtramārgeṇa taralaṃ pūyaraktādisannibham samedaskaṃ salasikaṃ narāṇāṃ srāvayenmuhuḥ sālaktakapayastulyaṃ mūtraṃ samyak pravarttayet kadācijjāyate mūtraṃ pūyaraktādibhirghanam sthūlasūtranibhaṃ tasmādadhikā jāyate vyathā doṣadūṣyādibhedena mūtrasya hrāsavarddhane tathā varṇavibhedaśca jāyate mehinaḥ sadā vātikasya lakṣaṇam vātaje lasikāmehe cāmlagandhi saśoṇitam āmikṣājalavanmūtraṃ muhurmūtrayate naraḥ viśliṣṭāḥ sandhayastasmin malaṃ samyaṅ na niḥsaret paittikamāha ghanaṃ sapūyaṃ mūtrañca paittike'dhikapūtimat jāyate cāsya vairasyaṃ santāpaḥ karapādayoḥ ślaiṣmikamāha ślaiṣmike lasikāmehe mūtraṃ śuklaṃ tathāvilam tathā paryuṣite tasminnuparyacchamadho ghanam kṣunnāśo vaṅkṣaṇakaṭivyathā samyak prajāyate dvitridoṣajamāha dvitridoṣabhave mehe miśraṃ lakṣaṇamīkṣyate sādhyāsādhyam susādhyo'sau bhavedyūnāmalpakālabhavo gadaḥ no cedasādhyo duḥsādhyo bhavedeva na saṃśayaḥ kadācit prabalībhūya praśāmyet pathyasevanāt tataḥ punarvarddhamānaḥ kālāt kālavaśaṃ nayet cikitsā tindu bilvaṃ viḍaṅgañca vyāghrī dhātrī ca jāmbavī babbūlaṃ lohitañcaiva khadiraṃ raktacandanam eṣāṃ kvātho harenmehaṃ lasikākhyaṃ sudāruṇam tathā māñjiṣṭhamehādinānopadravasaṃyutam somanātharaso hemanātho vaṅgeśvarastathā candraprabhākhyāguṭikā tathaiva candanāsavaḥ tailaṃ pallavasārākhyaṃ śrīgopālābhidhaṃ tathā yuñjyād yuktyanusāreṇa vyādhau cāsmin prayatnataḥ atha somarogādhikāraḥ