Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 2.2.12

2.2.12

tacca dvividhaṃ bādhanaṃ sānubādhanañca | “abheṣajamiti
jñeyaṃ viparītaṃ yadauṣadham |” ca ci. 1a.
abhojanam
lī | upavāsī amātabhojane vā
'ṣṭapātraṃ vā apāṃñca āhāraṃ | “ajīrṇe bhojanaṃ
yeṣāṃ jīrṇe yeṣāmabhojanam | rātāvābhojanaṃ yeṣāṃ
teṣāṃ naśyanti dhātavaḥ ||” saṃgrahaḥ
abhyaṅkaḥ
puṃ | tilakalke
abhyaṅgaḥ
puṃ | tailādisad ne| āṃvāṃ kara'
tela māthī | “mūrdhni danta' yadā telaṃ bhavektalīṅgasaṅgatam | sītībhisarpayedvāhū abhyaṅgaḥ sa udāhṛtaḥ” | ca da. jva. ci. | guṇāḥ—jalasiktasya
vardhante yathāsūle'ṅkurāstarīḥ | tathā dhātuvivṛddhirhi
snehasiktasya jāyate | śirāmukhai romakkupairdhamanībhiśca
tarpaṇam || suśru. | sa jarāśramavātahā | dṛṣṭriprasādapuṣṭyāyaḥsvapnasutvaktadārthākṛt | vā, sū. 2a. | sa ca
śiraḥśravaṇapādeṣu viśeṣeṇānuśīlanīyaḥ | ra. mā.
abhyaṅgo vātarogaghnaḥ dhātusāmyaṃ balaṃ sukhaṃ | nidrāvarṇamṛdutvāni kurute dṛṣṭripuṣṭikṛt | śiro'bhyaṅgaḥ
śirastutikeśadārthyādyupuṣṭikṛt | keśaprasādhane
keśaḥ rajonmalamalāpahā | mada. va. 3 | tailena
śirosada' ne | bhā. | sadīṣaśca vraṇasya doṣopaśamanārthaṃ mārddavārthañca upakramaviśeṣe | su. ci. 1a.
abhyañjanam
lī | taile | he. ca. | tailamadda' ne
rā. ni. va 15
abhyantaḥ
vi | āture | ama.
abhyantarayāmaḥ
puṃ | tannāmakādhanustambharogaviśeṣe, antarāyāme | yena kupitobalavān vāyuḥ
aṅgulivalīhṛdayagakadeśādikamabhiprapannaḥ snāyusamūhamākarṣan mānavaṃ kror̤ānataṃ karoti | tata cācisañcatā hanusaṅgādi ca jāyate | lakṣaṇam—