Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 2.2.6

2.2.6

kaṭumañjarikā aghāṭaḥ carakaḥ pāṇḍukaṇṭakaḥ nālākaṇṭaḥ kralaḥ mālākaṭaḥ āghāṭaḥ | sa vidhā—
śve taruṇārūktabhedāt bhinnoṃ'pi guṇaiḥ samaśa | guṇāḥ
siktoṣṇaḥ kaṭuḥ kaphaghnaḥ arśaḥ kaṇḍū darāmahī raktaghraḥ
grāhī vānnikṛta | rā. ni. va. 4 | sarastīkṣṇo
vā. sū. 15 a. | śirovirecane | ca da. sannipātajvaraci | “pṛśniparṇī lapāmārgaḥ |” dīpanaḥ
tiktaḥ kaṭuḥ pācako rocanaḥ kardi kaphamedovātaghnaḥ
hṛdrogānmānāśmaṃ kaṣṭhādikaṃ hanti | bhā. pū. 1bha.
tatpatraṃ raktapittaghnam | mada. va 1| śvetaapāmārgakastu tiktauṣṇo grāhrakaḥ saraḥ | kiñcitkaṭuḥ kāntikaṃdau pācako'gnipradīpakaḥ | nasye vāntau praśastaḥ
syātkaphakaṇḍū darāpahaḥ | durnāmānaṃ raktarujaṃ medorugudare tathā | vātasidhmāpacī-dadruvāntānāmāṃ
vināśakaḥ | raktāpāmārgakaḥ kiñcitkaṭukaḥ śītalaḥ
kṣutaḥ | mandyāvarucavamikradātaviṣṭambhakārakaḥ | rūcī
vraṇaṃ viṣaṃ vātaṃ kaphaṃ kaṇḍūñca nāśayet | bījamasya
rase pāke durjaraṃ svādu śītalaṃ | malāvaṣṭambhakaṃ
rūcaṃ vāttikṛt raktapittajit | tīyāpāmārgaka vījaḥ
kaṭuḥ śodhakaphāpahaḥ | kāṃsaṃ vātañca śothañca nāśayediti ca śrutaḥ | vai. nigha.
apāmārgajaṭā | strī | apāmārgamūle | si. yo.
tṛtīyakajvaraḥ śraukaṇṭhaḥ | “apāmārgajaṭhākaṇṭhā ||”
ca. da saṃnnipātajva. ci. | etadvasanaṃ hasīthakajvare
hitam | apāmārgasya mūlañca savyagaphālitānanaḥ
vaghroyāhāmahasraṃna sarvvajvaravisīcanam || vaidyākama
apāmārgataṇḍulaḥ | puṃ | apāmārgavīje
ca. sū. 4 a. | See apāmārgaḥ
apāmārgatailam | klī | śiroroge | asya