Pramāṇa · Search · About · API

Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 2.2.9

Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) 2.2.9

Language
Sanskrit

2.2.9

prārthī raktaṃ prardūṣya ca | savyathāśophavaivarṇyaṃ karoti
sarujaṃ jvaramiti ||” ca | atra jvare doṣā
nārambhakāḥ parantu paścādanubandhinaḥ suḥ
abhighāraḥ
puṃ | ghṛte | saṃ tūpa | rā. ni. va. 15
abhicāraḥ
puṃ | sallādinā māraṇādiprayoge
mantrādidvārā pīḍāyāṃ vā | ra. mā. | kṛtyāyutpādane
vā | bhā. sa. 1bha. āgantūjva | “abhicārābhiśāpataḥ |” yanmantrotpādyate pīḍane | “abhicārābhiśāpotyaiḥ |” rasā | śyenādiyāgakṛtajvare | “abhicārābhiśāpābhyāṃ mohastṛṣṇā ca jāyate |” mā.
ni. jva.
abhijñaḥ
vi | kuśale
abhitāpaḥ
puṃ | sarvvāṅgatatāpe | aṅgavvare
gaña. vai.
abhinavakāmeśvaraḥ
puṃ | vājīkaraṇamidaṃ
bheṣajam | “tolakaikaṃ samādāya pṛthaggandhakastayoḥ
raktaupaladalāmbhobhirmaddayet divasatrayaṃ | mardayitvā
punardeyaṃ gandhaṃ māṣacatuṣṭayam | tasyaiva payatīthena
punarmardyā ca gandhakam | śaṅkhinyāścāpi toyena ruddhā
kācaghaṭe dṛḍhaṃ | tatastu bālukāyantre pacedyāmatrayaṃ
tataḥ | kācakūpyāḥ samākṛṣya siddhasūtamataḥparaṃ ||”
raktikāpañcakaṃ khādet | rasa. ra.
abhinyāsaḥ (kaḥ)
puṃ | sannipātajvaraviśeṣe
tallakṣaṇam—“yataḥ prakupitā doṣā uraḥśīrṣo'nugāminaḥ | āmābhivṛddhayā vyathitā buddhīndriyamanogatāḥ | janayanti mahāghoramabhinyāsaṃ jvaraṃ dṛḍham
suptau netre prasuptiḥ syānna ceṣṭāṃ kāñcidīhate | na
ca dṛṣṭirabhivyakta samā ca na ca | na ghrāṇaṃ na ca
saṃsparśaṃ śabdaṃ vā naiva budhyate | śiro līyate'bhīkṣṇamāhāraṃ nābhinandati | kūjati tṛṣyate caiva parivarttanamīhate | alpaṃ prabhāṣate kiñcidabhinyāsaḥ sa
ucyate || pratyākhyātaḥ sa bhūyiṣṭhaḥ kaścideva prasu

Linked texts (1)