Acarabhushana 24.1.30
Ācārabhūṣaṇa 24.1.30
- Language
- Sanskrit
24.1.30
vidhukṣayaḥ kṛṣṇapakṣaḥ | āṣāḍhyuttarā kārtikyuttarā phālgunyuttarācetyartha iti | trayodaśyādipradoṣanirṇayasaṃkṣepastūkto'styacyutaviracite'nadhyāyapradoṣanirṇayeastordhvamardharātrāntaṃ navanāḍyantameva ca
pradoṣo'naṅgasaptamyoścaturthyāśca praveśataḥ
dinadvaye'pi tatsattve'nadhyāyo'pi dinakṣaye
śrīmādhavādita tātparyānnirṇayo'yaṃ vinirmitaḥ || iti
vistarastu tatraiva bodhyaḥ | punarapi saṃskāraratnamālāyāmevānadhyāyaviśeṣā uktā dharmasūtreśrāvaṇyāṃ pūrṇamāsyāmadhyāyamupākṛtya māsaṃ pradoṣe nādhīyīta || iti
pradoṣo'tra prathamo rātribhāga ityujjvalākṛtaḥ | upākarmottaraṃ tryahamekāhaṃ vā'nadhyāyaḥ kāryaḥ | tryahamekāhaṃ vā kṣamya yathādhyāyamadhyetavyamiti vadantīti | kṣamyodhyāyanādviramyetyarthaḥ | dharmasūtretaiṣīpakṣasya rohiṇyāṃ viramedarthapañcamā1ścaturo māsānityeka iti
gṛhyoktena vikalpo'nayoḥ pakṣayoḥ pañca māsānadhīte | ardhaḥ pañcamo
yeṣāṃ te'rdhapañcamāḥ | ardhādhikāṃścaturo māsāvadhīyītetyevameke manyante
asminpakṣe proṣṭhapadyāmupākaraṇam | śāstrāntaradarśanāt | utsarjanasya
cāpratikarṣaḥ | utsarjane ca kṛte śrāvaṇyāḥ prākśuklapakṣeṣu dhāraṇādhyayanaṃ
vedasya | kṛṣṇapakṣeṣu vyākaraṇādyaṅgādhyayanam | śrāvaṇyāmupākṛtyāgṛhītasya grahaṇādhyayanamiti vyākhyātamujjvalākṛtā | dharmasūtremātari pitaryācārya iti dvādaśāhāḥ | iti
mātrādiṣu mṛteṣu dvādaśāhamanadhyāya ityarthaḥ | ayaṃ vidhirgṛhasthānāmapi | keciṃddāśaucaṃ tāvantaṃ kālamicchanti | neti vayam | anadhyāyaprakaraṇāditi vyākhyātamujjvalākṛtā | yājñavalkyaḥtryahaṃ preteṣvanadhyāyaḥ śiṣyartviggurubandhuṣu
Linked texts (2)
- Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi) — Sanskrit
- Hiraṇyakeśigṛhyasūtra — Hiraṇyakeśin, Sanskrit