Acaradarsha p18.4

p18.4

eteudakadakṣiṇapratyaṅmukhaniṣedhāniṣkāmasyatathācamanuḥ āyuṣpaṃ prāṅmukho bhuṃktaye śaspaṃdakṣiṇāmukhaḥ śriyaṃpratyaṅmukho bhuṃkta ṛtaṃbhuṃkta udaṅmukhaḥśriyaṃmṛtamityubhayatrakāmayamāna itiśeṣaḥ ṛtaṃ satyaṃyajñaṃvā dakṣiṇāmukhabhojanapramītamātṛviṣayam tathācāpastaṃvaḥ nadakṣiṇā mukhobhujīta anāyuṣyaṃ tvevai mukhyaspabhojanaṃmāturityupadiśaṃti prāṅmukhonnānibhuṃjīta paṃcārdro vāgyataḥ śuciḥārdrapādastubhuṃjānaḥ śataṃva rṣāṇijīvati paṃcārdraḥpādadvayekaradvayemukheca punarārdrapādopādānaṃ phalārtham śaṃkhaḥ catuṣkoṇaṃdvijāgrasya trikoṇaṃkṣatriyasyatu maṃḍalākṛ tivaiśyasyaśūdrasyābhyukṣaṇaṃsmṛtam brahmapurāṇe caturasraṃtrikoṇaṃca maṃḍalaṃ cārddhacaṃdrakam kartayamānupūrvyeṇa brāhmaṇādiṣu maṃḍalam brahmārudreṃdu caṃdrārkavasavomaṃḍalāṃtarāt niveditaṃnarairannamaśnātinā'nyathāevaṃ brahmādīnāṃbhojanakāle valirdeyaḥ maṃḍalārthavādamātrametadinican natasyāpisārvajanīnatvāt asatāmarthenastutiriticenna asaṃbhavahinatathā syāt na caivaṃvākyabhedaḥ sūktavākyādivikalpatvāt viṣṇupurāṇepraśastaratnapāṇistu bhuṃjīta prayato gṛhī praśastaratne gāruḍādi manuḥ pūjayeddarśanaṃ nityamadyāccaitadakutsayan dṛṣṭvā hṛṣyetprasīdecca praninaṃdecca sarvadā brahmapurāṇe cāmena pāṇinā pātraṃ gṛhītvā bhuvi saṃsthitam tejosīti japannannaṃ praṇamedamṛtaṃ ca tat viṣṇupurāṇe annaṃ praśastaṃpathyaṃ ca prokṣitaṃ prokṣaṇodakaiḥ brahmapurāṇe āpośānaṃ ca gṛhṇīyātsarvatīrthamayaṃ ca yat amṛtopastaraṇamasīti viṣṇo ratnamayasya ca asītyanaṃtaraṃ svāhākāraṃkurvaṃti hastena laṃghayennānnaṃ sodakena kadācana tathā prāṇebhyastvatha paṃcabhyaḥ svāhāpraṇavasaṃyutāḥ paṃcāhūtīḥ prajuhuyātpralayagni nibheṣviti prāṇāḥ prāṇāyyāna āna samāno dānā atraiva kramoktāḥ svāhā praṇava saṃyutāḥ svāhāṃtāḥ praṇavādyāḥ oṃ prāṇāya svāhā oṃ apānāya svāhā oṃ vyānāya svāhā oṃ samānāya svāhā oṃ udānāya svāhā ityevaṃ rūpāḥ pralayagni nibheṣviti dhyeyatvārthaṃ yājñavalkyaḥ prāṇo vyāna stathā pānaḥ samānodāna evaca oṃkāra pūrvaiḥ svāhāṃtaiḥ paṃca dadyātta yāhutīḥ viṣṇupurāṇe paṃca grāsānmahāmaune prāṇādyā pyāyanāya tu mahāmaunabhi ti sarvathā dhvanivinivṛttirabhihitāprāṇā pāna samānānāmudāna vyānayostadā kramāntareṇoktāḥ etāścāhūtayonadaṃtena daṃte na bhedyāḥ prāṇāya svāhetye kayāhutyā sarvāṃnnāeṇīṇātīti samastānnigirediti hārītābhidhānāt aṃguṣṭhānāmikā mātra grāhyā anenā āhutaya iti harī tamākhyātāraḥsarvāṃgulībhiraśrīyāditi sāmānya vidhestu paṃcagrāsasyāyitaithaiva suhṛtāva grāsānāṃ gilana sāmarthyālabhyate viṣṇupurāṇe prajñā ḍhyo brahmacārī syāta pakvānnai vairddhane ca saḥ prāṇagnihotraviddhimro dānāca syātsamṛddhimāna bhojana viddyānaṃtaraṃ baudhāyanaḥ sa evamevāha rahaḥ sā yaṃ prātarjuhuyāditiprāṇāhūtyabhiprāyam tathā gṛhastho brahmacārī vā yonaśnaṃśca tapaścaret prāṇagnihotralopena avakīrṇibhavettusaḥ anyatra prāyaścittāta prāyaścittametadeva vidhānam prāṇagnihotramaṃ trāṃstu niruddhe bhojane japet cetāgnihotramaṃ trāṃnvedamālāṃ bhaya thā japet gṛhasthotrā