Acaradarsha p19.1

p19.1

hitāgniḥ anaḍvāṃścācā rī ca āhitāgniścatetrayaḥ aśnaṃta eva sidhyaṃtinaiṣāṃsiddhiranaśnatāmityāpasta mbavacanāt prāṇāgnihotrāṃ prāṇāhutiḥ tretā gārhapatyāhavanīyadakṣiṇāgnirūpamagnitrayam dvayālābhe'gnihotrivihitadravyālābhe manuḥ sāyaṃ prātardvijātīnāmaśanaṃ devarnirmitaṃ nāṃtarā bhojanaṃ kuryādagnihotrasamovidhiḥ aṃtarā bhojananiṣedho mūlaphalādanyatra tathācāpastambaḥ divācanabhuṃjītānyatrapha lamūlebhyaiticakāraḥ punarartha chaṃdogapariśiṣṭe ṛṣibhirdviraśanamuktaṃ viprāṇā mapravāsināṃ sanate nityamahanicatathātapasvināṃ sārddhamaha syāmaṃtaḥ ahanītisatisaṃbhavepaṃcamabhāgaparaṃda kṣadarśanāt tapasvināṃrātrausārddhapraharayāmaṃtaḥ arddhaprahara sahitaprathamaprahare evaṃcamanyā dārvāpisāyaṃprātaścet tadanusārādvārāniyamaḥ atrahārītaḥ nakāṣrṇāyase namṛtpātre nabhinne nāva kīrṇe kāṣrṇāyase lohapātre bhinne sphuṭite a vakīrṇemṛdbhojanādinā pavitre manuḥ nabhinnabhāṃḍe bhuṃjīta nabhāvapratidūṣite paiṭhīnasiḥ tāmrarajatasuvarṇaṃśaṃkhamuktāphalabhinnamitinadoṣaḥ atraviṣṇupurāṇe nāsaṃdī sthite pātre āsaṃdī vetrādinirmita muccamāsanam atraviṣṇuḥ nabhuvipāṇaulavaṇam vasiṣṭhaḥ bhāryayāsahanāśnī yādavīryavadapatyaṃ bhavatīti vājasaneyike vijñā yate brahmapurāṇe brāhmaṇyā bhāryayā sārddhaṃkacidrnuṃjīta nādhvani asavarṇastriyā sārddhabhuktvāpa tini rnatatkṣaṇāt brāhmaṇī padaṃsavarṇālakṣaṇaṃ āpastaṃvaḥ nanāvibhuṃjīta tathā prāsādekṛtabhūmau bhuṃjī naprāsādedārubaddhanala ityāhaḥ kṛtabhūmau mṛdādiprakṣepeṇa saṃpāditabhūmau nā viprāsādeva hārītaḥ nakuddonāmamanā nābhibhāṣamāṇo'śrīyāt naśiśūnnirbhartsayan nāpradāyaprekṣamāṇe bhyaḥ yamaḥ aśnātiyo bhṛtyajanasyamadhye miṣṭānnamekorasagṛddhabuddhiḥ dīnaiḥ kaṭākṣairabhivīkṣyamāṇovyaktaṃviṣaṃhālahalaṃ cabhuṃkte devalaḥ ekava stronabhuṃjīna kapāṭamapidhāyaca kapāṭamapidhāyadvāramāvṛtya svagrāmagrāmaṃtovāpi santikṛṣṭhemṛtesati nabhuṃjītarāśanaṃdhī mān dharmyavaiśe ā0 da0 ka kāraṇāt gauttamaḥ nabhakṣyānnutsaṃgebhakṣayet navā rātraupreṣyāhṛtaṃ dāsyāhṛtaṃ dugdhādiśa svataḥ nāniyukto'grāsanaṃga cchet na agrāsanasthaḥ prathamamaśnīyāt nādhīkaṃdadyāt napratigṛhṇīyāt manuḥ nabhuṃjītolū tasnehaṃ nātisauhityamācaret nātipragenāti sāyaṃ naprātarāśitaḥ atiprage sūryodayasannidhau anisāryaṃ mahāniśāyāṃ nasāyamityādiprānabhojanenaivatṛptaḥ sāyaṃ punarbhejanaṃna kuryādityarthaḥ vṛhaspatiḥ na spṛśedvāmahastena bhuṃjāno'nnaṃkadācane na pādena śirovastrina parā bhājane spṛśet vastinābheradhodeśa yājñavalkyaḥ nabhāryādarśane'śrīyānneka vāsāna saṃsthitaḥ bhāryādarśane bhāryayā dṛśyamānaḥ paśyannitikecit brahmapurāṇe adhyeka paṃktyā nāmnīyātsavedhisvajanaiḥ saha kohijānāti kiṃkasya pracchannaṃ pātakaṃ bhavet bhasma saṃbhajaladvāramārgeḥ paṃktiṃ vibhedayet kohijānātītyādinā pātaka saṃdehe eka paṃktyāṃ na bhoktavyamityuktaṃ nirdoṣatvetuniścite bhoktavyameva bhasmasaṃbhādināca paṃktibhedābhidhānepātakināpisaha eka paṃktyāṃ bhojane doṣo nāstītyarthaḥ mahābhārate 0 pānīyaṃpāyasaṃ sarpirmadhuyuktaṃ madhūnyapinirasyeśeṣameteṣāṃ na pradeyaṃ tu kasyacit nirasya tyatkvānena yadidaivān śeṣamanutiṣṭhatitadānadeyami tyarthaḥ nirasyamiti pāṭhetu śeṣaṃ na dhāryamityarthaḥ tathā ha brahmapurāṇe tilakalkedadhikṣīrajalakṣodre ghṛtāniva namrajedadharjagdhānisaktūṃścātha kadācana kṣaudraṃ madhu ardhajagdhāni ardhabhuktāni viṣṇuḥ nagobrāhmaṇeparāgecāśrīyān narājagrasanepravāsinaścāgnihotrī yadāgnihotrehu tamanvetetadāśrīyān yadāhutamanmate vaiśvadevamapi parveṇi ca yadāparvahutaṃ manyate uparāge atpaṃta pīḍāṃ yātathyānanagno naktayona ca bhinnāsa nagataḥ utkaṭāsanagaḥ nathānākāśe ākāśe tṛhiṃ dolādiriti halāyudha nibaṃdhaḥ nathāna bahūnāṃprekṣyamāṇāṃ no nekasminbahavastathā bhūmāā layevanhigṛhedevāṃgārekathaṃcana nathāśayānaḥ prauḍha pādastu kṛtvā caivāvasakthikām 0 nayāpivennājalinā toyaṃ nathānabhāvaduṣṭamaśnīyāt rāmaḥ bhāvaduṣṭaṃyatramanaḥprasādo nabhavatitathānaikomiśraṃto dṛttasnehaṃ nadivā dhānā narātrautilasaṃvarddhana kovidāravaṭarapippalaśaṇaśākaṃda dhisaktūnitsatrāpirātrāvitsarthaḥ yamaḥ khaṭvārūḍhonabhuṃjīta nacaitānaḥ kadācanabrahmapurāṇe yastupāṇitale bhuṃkte yastu phūtkārasaṃyutaṃ prasṛttāṃgulibhiryeśca taspagomāṃsavattat nājīrṇe bhojanaṃkuryāna sāmurnāninubhukṣitaḥ hastyaśvarathayānoṣṭhaprasādasthāna bhakṣayet śma śānābhyaṃtaragatodevālayagatothivā śayanasthāna bhuṃjītapāṇina sthaṃnacāsane nasaṃdhyayosu madhyāhnenāīrātre kadācana nārdravāsānārdraśi rānacāmajñāpavīnavān aprasāritapādastu pādāropinapāṇimāna nāvasakthikasaṃsthaśca nacaparyaṃkamāsthitaḥ neveṣṭitaśirāścāpināpadī kṛtabhājanaḥ naikavastro duṣṭamadhyesopānatkaḥ sapāṭukaḥ nacarmopārisaṃsthaśca carmaveṣṭita pārśvavān annasyajanmakāluṣyaṃduḥ paṃktiṃcanaku tsayet grāsaśeṣaṃcanāśrīyātpīta śeṣaṃpivennatu śākamūlaphalaikṣaṇi daṃtacche dairnabhakṣayet saṃcayennānnamannena vikṣipetpātra saṃsthite vahū nobhuṃjatāṃmadhye nacāśrīyātvarānvitaḥ vṛthānavikiredannaṃ nocchiṣṭaḥ kutracidvrajet naspṛśettatśirovipraḥ svocchiṣṭenevapāṇinā prasṛttā gulibhirvistṛtāṃgulibhiḥ yānamupānahastyādigganiriktaṃ dolādi arddharātre rātryā dārthateca sārddhaka praharaṃvihāyamadhyarātraṃmahāniśābho janecarmaveṣṭitapārśvavān sannāhādiveṣṭitagātraḥ janmaniṃditadeśadyutpattiḥ kāluṣyaṃ malinatvaṃduḥ paṃkti duṣṭapārka daṃtachedai daṃtainiṣkṛtyā chitvā mukhapraviṣṭe tudaṃta mmoṣārona duṣṭaḥ saṃcayedityādivistṛnnamodanādi apūpādīnānarāśīkuryān mārkeḍeyapurāṇe upaghātādṛtedoṣaṃ nānnasyodīrayehudhaḥ upadhāto'śaucaṃ aṃgirāḥ upanīteyadācānnamabhojane samupasthitaṃ āpītarasamucchiṣṭaṃ nadyānnaiva bhojayet upa nītamanyasmaiitiśeṣaḥ śaṃkhalikhitau natiṣṭhanna carakhādennacahasannajalpannāvālokayan itastataitiśeṣaḥ devalaḥ nabhuṃjītāghṛtaṃnisaṃ gṛhastho bhojanadvayam pavitramathahṛdyaṃ ca sarpiraharaghāpahaṃ viṣṇuḥ nocchiṣṭoghṛtamādadyānnacodārkanārakāṃnirīkṣetanamūrddhānaṃspṛśennabra hmakīrtayet nayānaniḥśeṣabhukasyāt anyatradadhimadhusarpiḥ payaḥsaktupayatilodakebhyaḥ baudhāyanaḥ sarvabhakṣyāpūpakaṃdamṛlamāṃsāni daṃtairnāvadyet bhakṣyatvenevaprāptāvapūpādīnāṃpṛthagupādānedoṣādhikyārtham laghuhārītaḥ pṛthagannāṃpunardānam sāmiṣaṃpayasāniśi daṃtacchedanamuṣṇaṃcasaptasaktuṣuvarjayet āpastambaḥ sottaracchodanaicakṣayet||pavītī bhuṃjīta kṛtsnāṃyāsaṃgrasetsāṃguṣṭhenamukhaśaṅkaryyānna pāṇimavadhunuyāt evaṃ cātragṛhītagrāsakṛtsnagrasanavidhānādgrāsaśeṣaṃnacāśnīyāditi pātrasthaśeṣaṃparaṃnopekṣedviśeṣaṃ pātrādutsṛjeditica baudhāyanoktaṃyasitugṛhītaṃspadaivāccheṣasthitto viṣṇupurāṇe āśrīyānanmanābhūtvā pūrvaṃnumadhuraṃrasam lavaṇāmlautathāmadhyekaṭutiktā dikāṃstataḥ prāgdraveṣuruṣośrīyānmadhyecakaṭhināśanaḥ punaraṃtedravālā rogyenamuṃcati brahmapurāṇe kuryātkṣārānamāhāraṃ nacapaścātpibeddadhi jaṭharaṃpūrayedarddhamannerbhāgaṃjalenaca vāyoḥ saṃcaraṇārthāyacaturthamavaśeṣayet adhiadhikaṃdadhīti pāgevirūddhaḥ śātātapaḥ vidyamānena nattulyamanurāhaprajāpatiḥ hastaṃprakṣālyagaṃḍūṣaṃyaḥ pibedvicakṣaṇaḥ sadevāṃścapitṝṃścaiva ātmānaṃcaivaghātayet baudhāyanaḥ bhuṃjā neṣutuvi praiṣuyastupātraṃparityajet bhojanevighnakartāsaubrahmahāsanathocyate pātratyāgediśaṃtarāgamanāt natvetadbūlānbhojanakālepātradhāraṇākṣe paḥ athavā nāpajahīttāpajahītavetyāpastaṃvenapātradhāraṇayorvikalpavidhānān yadāpātradhāraṇapūrvakaṃbhojanamārabdhaṃtadevaboddhayam vṛddhaśātātapaḥ dadhikṣīraghṛtairbhuktāprabhūtai rvyaṃjanaistathā uṣṇodakairdhānyacūrṇaiḥ karīṣamaśriāṇaśodhayet devalaḥ bhuktvācāmedyathoktaṃ navidhānenasamāhitaḥ śodhayenmukhahastaucamṛdbhiḥsaṃgharṣaṇairapi ācamanamukhavidośodhanayorarthāt pāṭhakramavādhuḥ baudhāyanapurāṇoḥ nātisuhito'mṛtāpidhānamasītyupariṣṭādapaḥ pītvā ācāṃtaḥ punarācamya dakṣiṇe pādāṃguṣṭeṇa pāṇiṃ niḥsrāvayet aṃguṣṭamātraḥ puruṣo|