Pramāṇa · Search · About · API

Kalamayukha 1.p9

Kālamayūkha 1.p9

Language
Sanskrit

1.p9

pakṣadvaye'pi tithayastithiṃ pūrvī tathottarām | tribhirmuhūrttairvidhyanti sāmānyo'yaṃ vidhiḥ smṛtaḥ || iti | atra ' pūrvayā tiṣyodayottaramuttarayā codayātpūrvaṃ trimuhūrttayā vedho vidhīyate' iti kecit | nibandhūṇāṃ tu sarveṣāṃ dinamadhya eva pūrvottaratithyostrimuhūrttayoḥ praveśe vedho'bhimataḥ | vakṣyamāṇaśivarahasyaviṣṇudharmottarādivākyāt | sarvathā'horātradvayagāminī tithiḥ saṃdigdhatvānnirṇaiyā | sā ca karmāṅgatayā vihitaiva na niṣiddhā | tathā ca vṛddhagārgyaḥ— vidhiḥ pūjyatithau tatra niṣedhaḥ kālamātrakaḥ || iti | yattu dakṣaḥ— trimuhūrttā na karttavyā yā tithiḥ kṣayagāminī | dvimuhūrtāpi kartavyā yā tithirvṛddhigāminī || iti | atrāpiśabdasya pūrvārddhe'pyanvayānna trimuhūrttatyāge dvimuhūrttagrahaṇe ca tātparyam | kintu dvimuhūrttasyānukalpatve | ata eva śivarahasye'pi— yāṃ prāpyāstamupaityarkaḥ sā cetsyātrimuhūrtagā | dharmakṛtyeṣu sarveṣu saṃpūrṇā tāṃ vidurbudhāḥ || iti | tena viṣṇudharmottare— udite daivataṃ bhānau pitryaṃ cāstamite ravau | dvimuhūrttaṃ trirahaṃśca sā tithirhavyakavyayoḥ || iti | dvimuhūrttagrāhyatoktiranukalpa eva| udite bhānau dvimuhūrttaṃ daivatam astamite astaṃ gantumārabdhe'hnastrimuhūrttaṃ pitryamityarthaḥ | aha ityanvayādastamita ādikarmaṇi ktaḥ | 'vratopavāsaniyame ghaṭikaikā'pi yā bhavet | udite sā tithiścatra viparītā tu paitṛke' ityādīni | pādmāni vacanāni tu vaiśvānarādhikaraṇanyāyena trimuhūrttavedhameva stuvantīti 'mādhavādayaḥ | ekādaśīparāṇīti tu yuktam | antyapādastvaucitye na stutyarthaḥ | kāsu cittithiṣu niṣedhaprayojako vedhaḥ | skānde— nāgo dvādaśanāḍībhirdiph pañcadaśabhistathā | bhūto'ṣṭādaśanāḍībhirdūpayatyuttarāṃ tithim || iti | nāgaḥ pañcamī | digdaśamī | bhūtaścaturdaśī iti vedhaḥ | tatra vihitā tithirvibhaktavibhāgena ṣoḍhā | ' pūrvedyureva karmakālagā paredyureva ubhayoḥ :: samayamayūkhaḥ nobhayoḥ ubhayoraṃśena | tatrāpi sāmyena vaiṣamyeṇa ca' iti | tatrānyataradine karmakālagā cetsaiva grāhyā | yo yasya vihitaḥ kālastatkālavyāpinī tithiḥ || tayā karmāṇi kurvīta hrāsavṛddhī na kāraṇam || iti gārgyokteḥ | ata evāhārātrasādhya upavāsādau yā'horātragā saiva grāhyā | tadabhāve tvanyataragāṃ | divārātrivrataṃ yacca ekamekatithau gatam | tasyāmubhayayoginyāmācarettadvataṃ vratī || iti smṛteśca | vaiṣamyeṇa karmakālasparśe'dhikā grāhyā | ubhayornobhayoḥ sāmyenekadeśe ubhayorityeteṣu pakṣeṣu nirṇayo nigameyugmāgniyugabhūtānāṃ ṣaṇmunyorvasurandhrayoḥ | rudreṇa dvādaśī yuktā caturdaśyā ca pūrṇimā || pratipadyapyamāvāsyā tithyoryugmaṃ mahāphalam | etadvyastaṃ mahādoṣaṃ hanti puṇyaṃ purākṛtam || iti | yugmaṃ dvitīyā, agnistṛtīyā, yugaṃ caturthī, bhūtaṃ pañcamī, ṣaṭ ṣaṣṭhī, muniḥ saptamī, vasuraṣṭamī, randhraṃ navamī, rudra ekādaśī | tithyoryugmaṃ dvitīyā tṛtīyāyutā tṛtīyā ca tadyuteti | evaṃ caturthīpañcamyādīnāṃ yugmāni | atre daśamyapi pūrvaviddhā grāhyā | tathā ca skāndedaśamī caiva kartavyā sadurgā dvijasattama || iti | trayodaśī pūrvaviddhā grāhyā | tathā ca brahmavaivartetrayodaśī tu kartavyā dvādaśīsahitā mune || iti | yattu-ṣaṣṭhyaṣṭamyapyamāvāsyā kṛṣṇapakṣe caturdaśī | etāḥ parayutāḥ pūjyāḥ parāḥ pūrveṇa saṃyutāḥ || iti yugmavākyaṃ tadapyetatsaṃvādyeva | yattupratipatsadvitīyā syādvitīyā pratipadyutā || iti | yacca-caturthīsaṃyutā yā ca sā tṛtīyā phalapradā | caturthī ca tṛtīyāyāṃ mahāpuṇyaphalapradā || iti | tadetadviruddham | anayośca pakṣabhedena vyavasthoktā viṣṇudharmottare-

Linked texts (2)