Kalamayukha 13.p1
Kālamayūkha 13.p1
- Language
- Sanskrit
13.p1
atha upavāsavicāraḥ | tatropavāso nityaḥ kāmyaśca | tatrādyamāha sanatkumāraḥ— na karoti hi yo mūḍha ekādaśyāmupoṣaṇam | sa naro narakaṃ yāti rauravaṃ tamasā vṛtam || iti | gāruḍe— upoṣyaikādaśī nityaṃ pakṣayorubhayorapi || iti | kāmyastu kaurme— yadīcchedviṣṇusāyujyaṃ śriyaṃ santatimātmanaḥ | ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi || iti | skānde'pi— yadīcchedvipulāmbhogānbhaktiṃ cātyantadurlabhām | ekādaśyāmupavasetpakṣayorubhayorapi || iti | atha upavāsādhikārī | kātyāyanaḥ— aṣṭavarṣādhiko matyoṃ hyaśītinyūnavatsaraḥ | ekādaśyāmupavasetpakṣayorubhayorapi || iti | 'aṣṭavarṣādhika'ityupanayanottaratvasyopalakṣaṇam 'api vā vedatulyatvādupāyena pravarteran' iti ṣaṣṭhe sthāpitatvāt | etacca gṛhasthavyatiriktaparam | taduktaṃ kaurme— ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi | vanasthayatidharmo'yaṃ śuklāmeva sadā gṛhī || iti | bhaviṣye'pi— ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi | brahmacārī ca nārī ca śuklāmeva sadā gṛhī || iti | nārī vidhavā, brahmacārisāhacaryāt | sadhavāyāstu pakṣadvaye'pi niṣedhaḥ | patyau jīvati yā nārī upoṣya vratamācaret | āyuṣyaṃ harate bhartuḥ sā nārī narakaṃ vrajet || iti viṣṇūkteḥ | nāsti strīṇāṃ pṛthagyajño na vrataṃ nāpyupoṣaṇam | patiṃ śuśrūṣate yā tu tena svarge mahīyate || iti manūkteśca | tathā— yaddevebhyo yacca pitrādikebhyaḥ kuryādbhartā'bhyarcanaṃ satkriyāṃ ca | tasya hyarddhaṃ sā phalaṃ nānyacittā nārī bhuṅkte bhartṛśuśrūṣayaiva || iti | bhartrājñayā tu sadhavāyā apyadhikāro'styeva— bhāryā patyurmate caiva vratādīnācaretsadā || iti kātyāyanokteḥ | cāturmāsyāntargatā tu kṛṣṇāpi gṛhiṇopoṣyā śayanībodhinīmadhye yā kṛṣṇaikādaśī bhavet | saivopośyā gṛhasthena nānyā kṛṣṇā kadācana
Linked texts (5)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Daśanirṇaya — Veṅkaṭanātha Vaidikasārvabhauma, Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit