Kalasara 13.p24

13.p24

atra yadyapi śātātapādyuktavidhirasti | tathāpi agnau piṇḍadānahiraṇyadānabrāhmaṇabhojanotsargāṇāṃ uktatvāt, aṣṭabrāhmaṇabhojanotsargāṇāṃ uktatvācca aṣṭabrāhmaṇabhojanotsargamācaranti śiṣṭāḥ | ābhyudayikaśrāddhasya naimittikatve'pi satyo nāndīmukhe vasuriti vakṣyamāṇavākyātsatyavasusaṃjñayorviśvedevatvaṃ | aṣṭabrāhmaṇabhojanaṃ kuta iti cet, ucyate | trityakṣṇaiteṣvityukteraikaikasyaikaikasya dau dvau cauṃstrīn vā vṛddhau phalabhūyastvamiti āśvalāyanasūtre dau dvāviti ābhyudayikaśrāddhaviṣayamiti kalpataruvyākhyānādaṣṭapārvaṇādāvayugmabrāhmaṇaniyamāditi smṛtyantarāt pārvaṇe śrāddhe kāmye ābhyudayike ityabhidhānācca | mātrādittrikasya pitrādittrikasya mātāmahāditrikasya ca śrāddhasthāneṣu pratyekaṃ bhojanadvayaṃ bhojanadvayaṃ bhojanadvayamiti bhojanaṣaṭkaṃ viśvedevānāṃ sthāne bhojanadvayamiti aṣṭabhojanāni siddhāni | sambhave uktavidhinā karaṇaṃ samīcīnam | nātra tithivaidhavicārāvakāśaḥ vṛddhiyina eva tadvidhānāt | rātrau snānaṃ na kurvīta dānañcaiva viśeṣataḥ | naimittikantu kurvīta snānaṃ dānañca rātriṣu || yajñe vivāhe yātrāyāṃ tathā pustakavācane | dānānvetāni śastāni niśi devārcane tathā || iti bhaviṣyokte rātrau vivāhe vṛddhiśrāddhaṃ prāptamapi divaiva samācāranti | bhaviṣyadvivāhasya divasasya nimittatvādvātriprasaṅgābhāvāt, prātarvṛddhinimittakamiti kālavidhānāt rātrau śrāddhasya niṣedhalācca | idaṃ vṛddhiśrāddhaṃ yatkarmārthaṃ kriyate tacca daivādvighnapāte punaryasmin dine vivāhādikarmakaraṇaṃ, taddine tadaṅgānāṃ mātṛpūjāvasorddhārāyuṣyamantrajapavṛddhiśrāddhānāṃ punaḥ karaṇam | pradhānasyākriyā yatra sāṅgaṃ tat kriyate punaḥ | iti chandogapariśiṣṭokteḥ | atha sapiṇḍīkaraṇavicāraprāptau tasyaikādaśāhādiśrāddhapūrvvakalāt ekādaśāhādiśrāddhānyucyante | yājñavalkyavṛddhaśātātapau,mṛte'hani tu karttavyaṃ pratimāsañca(1) vatsaram | pratisaṃvatsarañcaivamādyamekādaśe'hani || atrāhaḥśabdasya tithiparatvenaiva mṛtatithau māsikānyābdikaṃ ca | ādyaśrāddhaṃ tu ekādaśāha eva, tacca sāvanamāsokteḥ(2) | ataeva traipakṣike ca na tithidvaidhavicārāvakāśaḥ | chandogapariśiṣṭe,dvādaśa pratimāsyāni śrāddhaṃ ṣāṇmāsike tathā | sapiṇḍīkaraṇañcaiva śrāddhānyevantu ṣoḍaśa || atra ṣāṇmāsike ūnaṣāṇmāsike na vārṣike | ekāhena tu ṣaṇmāsā yadā syurapi vā tribhiḥ | nyūnāḥ saṃvatsaraścaiva syātāṃ ṣāṇmāsike tadā || iti tadukteḥ | ṣaṇmāsadvayāntakriyamāṇatayā ṣāṇmāsika iti nārāyaṇabhāṣye | ṣāṇmāsikayoḥ cidinanyūnatvāt vākyāntaroktaddhidinalapacau nādriyete