Tithididhiti 1.31.p1.1
Tithidīdhiti 1.31.p1.1
- Language
- Sanskrit
1.31.p1.1
ekacandrakalāvṛddhikṣayānyatarāvacchinnaḥ kālastithiḥ | sā
dvividhā | śuklā kṛṣṇā ca | tatraikaikacandrakalāvṛddhyavacchinnaḥ kālaḥ śuklatithiḥ
kṣayāvacchinnaḥ kālaḥ kṛṣṇatithiḥ | tatrāpi
prathamakalāyā vṛddhikṣayānyatarāvacchinnaḥ kālaḥ pratipat
dvitīyasyāstadanyatarāvacchinnaḥ kālo dvitīyā | evaṃ tṛtīyādyāḥ | sarvāpi sā tithirdvividhā | pūrṇā khaṇḍā ca | tatra
pūrṇā nāradīye-ādityodayavelāyāmārabhya ṣaṣṭināḍikāḥ
saṃpūrṇā iti vijñeyā iti | ato'nyā khaṇḍā | tatra yattithau
niṣiddhaṃ tatra khaṇḍāyāmapi na saṃdehaḥ | niṣedhastu nivṛttyātmā
kālamātramapekṣate-iti vṛddhagārgyavacanena tithyādyakṣaṇamārabhyāntyakṣaṇaparyantaṃ niṣedhasya pravṛttatvena nirṇayāt | ekādaśyāṃ bhojananiṣedhānāṃ vaidharmyamavasare vakṣyāmaḥ | vihiteṣu tvasti
khaṇḍāyā nirṇayāpekṣā, sakṛdanuṣṭheyasya śeṣiṇo guṇānurodhenāvṛttyasaṃbhavena kānuṣṭhānamiti saṃśayāt | tatrāpyekabhaktādivihitakarmaṇāṃ yo madhyāhnādikālī vihitaḥ, yasmindine tatkarmāṅgatithistatkālavyāpinī, yasminvā tadekadeśavyāpinī, dinadvaye sāmyenaikadeśavyāpitve'pi yatra karmopakramasamayavyāpinī taddina eva
tatkarmānuṣṭheyam, -karmaṇo yasya yaḥ kālastatkālavyāpinī
tithiḥ | tayā karmāṇi kurvīta hrāsavṛddhī na kāraṇam | iti
vṛddhayājñavalkyavacanāt, ādyapakṣatrayepyanena vinigamanālābhāt-yo yasya vihitaḥ kālaḥ karmaṇastadupakrame | tithiyoṃ'bhimatā sā tu kāryā nopakramojjhitā iti baudhāyanavacanācca
Linked texts (1)
- Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit