Tithyarka 2.p1.10
Tithyarka 2.p1.10
- Language
- Sanskrit
2.p1.10
bhavati | dvitīye naktamuktam, taccāharaśanaṃ varjayitvā rātrau
bhoktavyamiti niyamasvarūpam | tatkālamāha vyāsaḥ—
“trimuhūrtapradoṣaḥ syād bhānāvastaṃ gate sati
naktaṃ tatra prakurvīta iti śāstrasya niścayaḥ ||” iti
naktaśabdo bhojanaparaḥ | atra kecit—
“catvārīmāni karmāṇi sandhyāyāṃ parivarjayet
āhāraṃ maithunaṃ nidrāṃ svādhyāyaṃ ca caturthakam ||”
iti vacanāt—“sāyaṃ sandhyā trighaṭikā hyastādupari bhāskaraḥ”
iti skāndoktasandhyāyāṃ bhoja ṃ niṣiddha mityāhuḥ, tadaśuddham,
sūryanakṣatravarjitakālarūpamukhyasaṃdhyākālatyāge mānābhāvāt
tadāha yogiyājñavalkyaḥ—
“ahorātrasya yaḥ sandhiḥ sūryanakṣatravarjitaḥ
sā tu sandhyā samākhyātā ṛṣibhistattvadarśibhiḥ||” iti
hemādrau smṛtyantare'pi—
“nakṣatradarśanātsandhyā sāyaṃ tatatparataḥ sthitam
tatparā rajanī yā tatra dharmān vivarjayet ||” iti
astu vā ghaṭikātrayaṃ sandhyāpadavācyam | tathāpi tatra rāgaprāptaṃ
bhoja ṃ niṣiddham, natu vaidham, vidhispṛṣṭe niṣedhānavakāśāt
etena parvādirātrabhojananiṣedho'pi pratyuktaḥ
vatsaḥ—
“pradoṣavyāpinī grāhyā sadā naktavrate tithiḥ
ekādaśīṃ vinā sarvā śukle kṛṣṇe viśeṣataḥ ||” iti
harinaktavrate tūdayavyāpinī grāhyā | taduktaṃ mādhavīye skānde—
“pradoṣavyāpinī grāhyā sadā naktavrate tithiḥ
udayasthā sadā pūjyā harinaktavrate tithiḥ ||” iti
yadā naktatithiḥ pūrvāṃ parayorahnaḥ pradoṣaṃ vyāpnoti, tadā parā grāhyā,
“yadi syādubhayostithyoḥ” iti vakṣyamāṇajābālivacanāt | yadobhayatrāpi na pradoṣavyāpinī, tadāpi paraiva grāhyā
parantu divaiva ātmacchāyādvaiguṇyakāle naktaṃ kāryaṃ na rātrau