Tithyarka 2.p1.30
Tithyarka 2.p1.30
- Language
- Sanskrit
2.p1.30
tatraiva pāraṇaṃ kuryādevaṃ vedavido viduḥ ||” iti
yadā tithernakṣatrasyaṃ vā rātrāvanto bhavati, tadā rātrau pāraṇaniṣedhād divaivoktaṃ brahmavaivartte—
“sarveṣvevopavāseṣu divā pāraṇamiṣyate |” iti
nārāyaṇīyadharmapravṛttau—
“tithyarkṣe rātriparyantaṃ syātāṃ cetpāraṇāṃ divā
yāmatrayordhvagāminyāṃ prātareva hi pāraṇā
tithiyāmatrayādarvāk tithibhānte ca pāraṇam |” iti
idaṃ mahānibandheṣmasattvānnirmūlamiti kecit
kālādarśa utsavānto'pyuktaḥ kālaḥ—
“tithyante cotsavānte vā vratī kuryāttu pāraṇam |” iti
utsavānte brāhmaṇabhojanādyutsavānte | ayaṃ cotsavāntaḥ pāraṇakālastvaśaktān prati jñeyaḥ | prācāṃ mādhavādīnāṃ mate tu—
“tithyarkṣayoryadā chedo nakṣatrāntamavāpya vā
arddharātre'thavā kuryāt pāraṇaṃ tvapare'hani
na rātrau pāraṇaṃ kuryādṛte vai rohiṇīvratāt
tatra niśyapi kurvīta varjayitvā mahāniśām ||”
iti vacanābhyāṃ pāraṇaṃ rātrāveva kuryāditi | mahāniśāsvarūpamāha
vṛddhaśātātapaḥ—
“mahāniśā dve ghaṭike rātrermadhyamayāmayoḥ |” iti
idaṃ ca jayantīvrataṃ kāmanāyāṃ pratimāsaṃ kāryamityuktaṃ madanaratne'gnipurāṇe—
“pratimāsaṃ ca te pūjāmaṣṭamyāṃ yaḥ kariṣyati
mama caivākhilān kāmān sa saṃprāpnotyasaṃśayam ||” iti
tathā—
“anena vidhinā yastu pratimāsaṃ nareśvara !
karoti vatsaraṃ pūrṇaṃ yāvadāgamanaṃ hareḥ
dadyācchayyāṃ sa sampūrṇāṃ gobhiratnairatnairalaṅkṛtām |” iti
atra viśeṣaṃ jñātumicchatā samayamayūkhādayo draṣṭavyāḥ
bhādraśuklāṣṭamī dūrvāṣṭamī | tatra maheśadūrvāpūjā kāryā | taduktaṃ
bhaviṣye—
“brahman ! bhādrapade māsi śuklāṣṭamyāmapoṣitaḥ