Pramāṇa · Search · About · API

Tithyarka 2.p1.4

Tithyarka 2.p1.4

Language
Sanskrit

2.p1.4

yadā tūttaradine svalpāpi tṛtīyā na labhyate, tadā dvitīyāviddhaiva kāryā;
"ekādaśī tṛtīyā ca ṣaṣṭhī caiva trayodaśī
pūrvaviddhaiva kartavyā yadi na syātpare'hani ||"
iti vṛddhavasiṣṭhokteḥ | atra saubhāgyavratamuktaṃ mātsye—
"vasantamāsamāsādya tṛtīyāyāṃ janapriye !
saubhāgyāya sadā strībhiḥ kāryaṃ putrasukhepsubhiḥ ||" iti
matsyajayantyapīyameva,
"matsyo'bhūddhataṛgdine madhusite" iti vākyāt
vaiśākhaśuklatṛtīyā'kṣayatṛtīyeocyate | taduktaṃ bhaviṣye—
"yā tveṣā kuruśārdūla ! vaiśākhe tu mahātithiḥ
tṛtīyā sā'kṣayā loke gīrvāṇairabhivanditā
yatkiñciddīyate dānaṃ svalpaṃ vā yadi vā bahu
tatsarvamakṣayaṃ yasmātteneyamakṣayā smṛtā ||" iti
iyaṃ yugādiḥ | sā pūrvāhnavyāpinī grāhyā | taduktaṃ nāradīye—
"dve śukle dve tathā kṛṣṇe yugādī kavayo viduḥ
śukle paurvāhnike grāhye kṛṣṇe caivāparāhnike ||" iti
vaiśākhaśuklatṛtīyā kārttikaśuklanavamīti śuklayugādī, bhādrakṛṣṇatrayodaśī māghamāsasyāmeti dve kṛṣṇayugādī | pramāṇavacanaṃ tu
navamīprakaraṇe vakṣyate | atra pūrvāhnāparāhnaśabdābhyāṃ dvedhā vibhāgaḥ
pratīyate | sa ca skānde darśitaḥ—
“āvarttanāttu pūrvāhno hyaparāhnastataḥ paraḥ ||” iti
dinadvaye tattve paraiva | ‘yugādyā varṣavṛddhiśca’ iti vakṣyamāṇavacanāt, śrāddhe'pi śuklā pūrvāhnavyāpinī grāhyā,
“pūrvāhne tu sadā grāhyāḥ śuklā manuyugādayaḥ
daive karmmaṇi pitrye ca kṛṣṇe caivāparāhvikāḥ ||”
iti gāruḍāt | yugādimanvādiśrāddheṣu śuklapakṣa udayavyāpinī tithirgrāhyā, kṛṣṇapakṣe'parāhnavyāpinīti smṛtyarthasārācca
atra pitṛprītyarthaṃ kumbhadānamuktaṃ samayamayūkhe devīpurāṇe—

Linked texts (3)