Tithyarka 5.p1.16
Tithyarka 5.p1.16
- Language
- Sanskrit
5.p1.16
evamekonapañcāśadañjalayo bhavanti | tathā—
“kṛsaraṃ bhojanīyāśca brāhmaṇāstadanantaram
śrāddhaṃ datvā pitṛbhyaśca vimuktaḥ sarvapātakaiḥ
tato vitatya bandhubhyaḥ kṛsaraṃ bhakṣayet svayaṃ |'' iti
atha phālgunakṛṣṇā caturdaśī śivarātrīḥ
śivarātrivinirṇayo mayā sudhiyāṃ prītivivarddhanocitaḥ
kriyate gurudiṣṭavartmanā matamāsthāya gurorgarīyasaḥ
tatra śivarātriśabdo nirmanthyanyāyena yogarūḍhaḥ | tatpuruṣasamāsena
yogena pravarttamānaḥ śabdo rūḍhyā māghakṛṣṇacaturdaśīrūpe kālaviśeṣe
niyamyate | tatsvarūpaṃ skānde—
“māghasya kṛṣṇapakṣe yā tithiścaiva caturdaśī
śivarātriḥ samākhyātā sarvapāpaniṣūdanī ||” iti
kāmike'pi—
“māghamāse site pakṣe vidyate yā caturdaśī
śivarātristu sā jñeyā sarvapuṇyaśubhāvahā ||” iti
iyaṃ niśīthavyāpinī grāhyā | taduktamīśānasaṃhitāyām—
“māghakṛṣṇacaturdaśyāmādidevo mahāniśi
śivaliṅgamabhūttatra koṭisūryasamaprabham
tatkālavyāpinī grāhyā śivarātrivrate tithiḥ
vyāptyārddharātraṃ yasyāṃ tu labhyate yā caturdaśī
tasyāmeva vrataṃ kāryaṃ matprasādārthibhirjanaiḥ
pūrvedyurvā paredyurvā mahāniśi caturdaśī
vyāptā sā dṛśyate yasyāṃ tasyāṃ kuryād vrataṃ naraḥ |” iti
atra mahāniśāśabdena madhyamayāmayormadhyamucyate,
“mahāniśā tu vijñeyā madhyaṃ madhyamayāmayoḥ |”
iti vākyāt | nāradasaṃhitāyāmapi—
“arddharātrayutā yatra māghakṛṣṇā caturdaśī
śivarātrivrataṃ tatra so'śvamedhaphalaṃ labhet ||” iti
dinadvaye niśīthavyāpinyavyāpinī ceduttaraiva
taduktaṃ mādhavīye kāmikasmṛtyantarayoḥ—
“ādityāstamaye kāle asti cedyā caturdaśī
Linked texts (2)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit