Pramāṇa · Search · About · API

Tithyarka 6.1.11

Tithyarka 6.1.11

Language
Sanskrit

6.1.11

parāhnakālo vyākhyātaḥ, tathāpi trimuhūrtātmakasāyāhne śrāddhaniṣedhāt pañcadhāvibhaktadivasābhiprāyeṇa aparāhṇo boddhavya iti
tattvam | vivecayiṣyate caitat spaṣṭaṃ śrāddhacandrikāprakāśe | tredhāvibhāgapakṣastu āhitāgniviṣayaḥ, tasya karmadvayānurodhadīrghāparāhnāsāmyenaikadeśavyāptau kharvādiśāstraṃ nirṇāyakam | kharvādiśāstraṃ tu—
“kharvo darpastathā hiṃsā trividhaṃ tithilakṣaṇam
kharvakṣaiau parau pūjyau hiṃsā syāt pūrvakālikī ||” iti
kharvaḥ sāmyam, darpo vṛddhiḥ, hiṃsā kṣayaḥ | mādhavīye śivarāghavasaṃvāde'pi—
“amāvāsyā tu yā hi syādaparāhnadvaye'pi sā
kṣaye pūrvā'parā vṛddhau sāmye'pi ca parā smṛtā ||” iti
smṛtyantare'pi—
“tithikṣaye sinīvālī tithivṛddhau kuhūrmātā
sāmye'pi ca kuhūrjñeyā vedavedāṅgavedibhiḥ ||” iti
kātsnryyenobhayatrāparāhnavyāptāvapi tithivṛddhitvāt kuhūreva
grāhyā | dinadvaye'parāhnavyāptau jāvāliḥ—
“aparāhnadvayavyāpī yadi darśastithikṣaye
āhitāgneḥ sinīvālī niragnyādeḥ kuhūrmātā ||” iti
ādiśabdena strīśūdrau gṛhyete | tathā ca laugākṣirāha—
“dvijaiḥ kāryā sinīvālī sāgnikaiḥ pitṛkarmaṇi
strībhiḥ śūdraiḥ kuhūjñeyā tathā cānagnikairdvijaiḥ ||” iti
sinīvālīkuhvorlakṣaṇamāha vyāsaḥ—
“dṛṣṭacandrā sinīvālī naṣṭacandrā kuhūrmātā |” iti
etadarthaparāṇyanyāni vacanāni granthavistarabhiyeha nopāttānītyalaṃ pallavitena | atha piṇḍapitṛyajñakālaḥ | āśvalāyanaḥ—
"amāvāsyāyāmaparāhṇe piṇḍapitṛyajñaḥ|" iti

Linked texts (1)