Pramāṇa · Search · About · API

Tithyarka 6.1.13

Tithyarka 6.1.13

Language
Sanskrit

6.1.13

atra mādhavādayastu-uttaratithigatāveva vṛddhikṣayau grāhyau,
na grāhyatithigatāvityāhuḥ | śrīmātāmahaguravastu paramavṛddhyanantaramākasmikakṣayasya jyotiḥśāstramaryādayā sambhavāt pūrvatithyapekṣayā grāhyatithigatāveva vṛddhikṣayau grāhyāviti tattvamityāhuḥ
dinadvaye tadvyāptau tu pūrvaitra grāhyā,
"dvyahe'pyavyāpinī cet syānmṛtāhasya tu yā tithiḥ
pūrvavidvaiva karttavyā trimuhūrttā bhaved yadi ||"
iti manuvākyāt
"dvyahe'pyavyāpinī cet syānmṛtāhasya tu yā tithiḥ
pūrvvasyāṃ nirvapet piṇḍamityāṅgirasabhāṣitam ||"
iti samantuvākyācca | "sāmye tu paraiva, devasvāmivacanāt" iti
mādhavaḥ | atrāpyekadeśādivyāptau darśanirṇayavannirṇayo bodhyaḥ
amāvāsyā tu vāhītivacanapradiṣṭau vṛddhikṣayau grāhyatithigatāvevānayā diśā jñeyau | aparāhnadvayavyāpinītyatra kāladvayavyāpitvaṃ
vivakṣitamityāstāṃ tāvat | atha vratavidhiṃ vyākhyāsyāmaḥ
tatrādhikāriṇo madanaratne bhaviṣye—
“anagnayastu ye viprāsteṣāṃ śreyo vidhīyate
vratopavāsaniyamairnānādānaistathā nṛpa ! ||” iti
śūdro'pi
“śūdro varṇaścaturtho'pi varṇatvāddharmamarhati
vedamantrasvadhāsvāhāvaṣaṭkārādibhirvinā ||”
iti vyāsoktervratādhikāramarhati | sadhavāstrīṇāntu bhartṛnujñayaiva vratādhikāraḥ—
“bhāryā patyurmatenaiva vratādīnācaretsadā |”
iti mādhavīye kātyāyanokteḥ | vratārambhakālamāha madanaratne
satyavrataḥ—
“udayasthā tithiryā hi na bhaveddinamadhyabhāk
sā khaṇḍā na vratānāṃ syādāārambhaśca samāpanam ||” iti
tatraiva gārgyo'pi—
“astage ca gurau śukre bāle vṛddhe malimluce
udyāpanaśubhārambhān vratānāṃ naiva kārayet ||” iti

Linked texts (1)