Manava Dharmashastra 3.20.5
Manuṭīkā 3.20.5
- Language
- Sanskrit
3.20.5
kaḥpunaranayorbhedaviśeṣoniyamaḥ tannānnāmaprāpakovidhirniyamaḥ pakṣe prāptaṃcāhuḥ sameyajeteti yadratrahidarśapaurṇamāsāmbāyaṃjetetyevamādiyāganodanāvākyataevapakṣe yāgādhikaraṇabhūtasamadeśaprāptirastyevādhikaraṇaṃ vināyāgānupapatteḥ | sūtrasamayikṣaṇamāṇasyaitadvacanamudāste svataevapravṛtteḥ | viṣametu yiyakṣamāṇasya samāsābhāvetadvacanaṃ samarthaividhāyakatvenārthavadevaṃca vidhiphalaevaśruteḥniyamaḥ| apare tu nāmasyapunarvacanaṃniyamamāhuryathāsarvataevātmānaṃgopāyediti | tatra cānyatracaprāptau parisaṃkhyābhavati | yathāpañcapañcanakhābhakṣyāityatratyatra śaśādīnāṃca jighāṃsā prayuktatvāt yugapadbhakṣaṇaprāptiḥ | ataḥpareśca bhakṣyāiti parisaṃkhyāyante | yadyapi ca svārthahāniḥparārthaparikalpanā prāptabādhadoṣākrāntatvaṃparisaṃkhyāyāstathāpi vākyārthānarthakyāpattirubhayatastathā śravaṇaṃ varamityasāvapyāśrīyate svārthahānividhipratipādakaśravaṇepi vidhyarthaparityāgaḥ | tatraca ādyāpetavākyaprameyabhūtasya pratiṣedhakalpanā pañcavyatiriktapañcanakhānāṃjighāṃsā prayuktasya bhakṣaṇabādhanamiti | prāptavādhaḥ evaṃñcehatāvṛtau cārthitvāprāptau satyāmanṛtau na gacchedityevaṃ yadyapi parisaṃkhyātumāpadyate niyamarūpatāpākṣitvābhāvāt tathāpyananagamanadoṣaśravaṇānniyamārthataivanvānyāyā svadārasaṃtuṣṭaśca nityaṃsyāt | narūyantaramupagacchedityitīdaṃ prakṛditi bhāryāgamanaprāptā ca bhāryāgamanaparisaṃkhyaiṣā amāvāsyādivakṣyamāṇaparvavarjanamanutāṃvi bhāryātvasaṃrakṣaṇadvayameke icchannmayā vināpyapatyotpattiṃ tutsuratasaṃbhogecchayā niyamataupeyāt |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit