Manava Dharmashastra 8.2

8.2

nāśrotriyatataiti anadhītavedena prārabdhe yajñe'gnīṣomīyādūrdhvamapi brāhmaṇona bhuñjītārthatpunaḥ agnīṣomīyādīkṣitasya kadaryasyetyanenaivapratiṣedhasiddhiḥ| sūtrakāreṇāgnīṣomīyāvadhikadīkṣitasyābhojyānnatvamuktaṃ atodīkṣitasyakadaryasyetyayaṃpratiṣedhastadadhikaeva sadābahūnāṃyājakena ṛtvijā striyā vā napuṃsakena vā yatra gṛhe vaiśvadevādikromaḥ kṛtaḥ na tatra kadācidapi brāhmaṇobhuñjīta |
205|| aślīlamivi | yatrapūrvoktāhomaṃkurvanti tacchiṣṭānāṃtadaślīlamayuktaṃdevānāṃca pratikūlaṃtasmādetān homaṃna kārayet |
206 || mattakruddhādurāṇāmiti | klībakruddhavyadhitānāṃkeśadāmaladvādaśakṛmisaṃsargaduṣṭaṃpādena cecchātaḥ spṛṣṭaṃnabhuñjīta |
207 || bhrūṇaghnāvekṣitamiti | brahmahādipatitāvekṣitaṃrajasvalādyaspṛśyaspṛṣṭaṃpakṣiṇā kākādinā''svāditaṃśunā spṛṣṭaṃna bhuñjīta |
208 || gaveti | gavāghrātaṃkobhuṅktaitica yadāghuṣya dīyate maṭhabrāhmaṇādisaṃghānnaṃca tathā veśyānnaṃśāstravidā caitat kutsitamiti yaduktaṃtannābhīyāt viśeṣataiti prāyaścittaviśeṣārtham |
209 || stenagāyanayoriti | caurageyajīvitakṣakavṛddhyupajīvyannaṃna bhuñjīta | yajñārthedīkṣitasya prāgagnīṣomīyādgaddhasya bandhanena vinā'pyaunigarḍanigaḍasya dattāyonigaḍasyābandhanepi ca |
210 || abhiśastasyeti | mahāpātakṛtvenotpannābhiśāpasyāniścitapāpasyāpi napuṃsakasya puṃścalyā vyabhicāriṇyā agaṇikāyā api dāṃbhikasya vyājadharmacāriṇonnaṃna bhuñjīta | tathā śuktaṃyan mātaḥ svarasaṃkālāntareṇodakādi saṃsargakālāntarābhyāṃcām‍lībhavati paryuṣitaṃca rātryantaritaṃ śūdrasya cocchiṣṭaṃnāśrīyāt | śuktaparyuṣitayorabhakṣaṇaṃpañcame vakṣyatīhatu snā takavratatvārthamabhidhānam |
211 || cikitsakasyeti | vaidyasya cikitsājīvinaḥ tathā lubdhakānārjavaprakṛtyucchiṣṭādināṃ ugrasya kṣatriyeṇa śūdrāyāṃtatpannasya sūtikoddiśena anāśaucibhirapi yatkṛtaṃkṛtāntarācamanaṃcatathā anirgatadaśāhikasūtikā'nnaṃpretānnasya vakṣyamāṇatvānna bhuñjīta anye tūryarājānamāhustadasadyājñavalkyenanobhayapāṭhāt |
212 || anārcitamiti | arcāīsya yadakṛtārcedīyate akṛtadevatārcanaṃca yanmāṃsaṃ atithyāderdīyate kalpayituṃdevān pitṝṃścārcayitvetyevamādervakṣyamāṇatvānnabhuñjīta |
213 || piśunāntinośceti | bhaṣakāsatyavādikratupuṇyavikrayinaṭasauvikānāmuparutāpakāriṇāṃścānnaṃnāśnīyāt |
214 || karmārasyeti | kamārasya viṣādaveṇayośca daśamādhyāyavakṣyamāṇayornaṭagāyanavyatiriktasyāpi ca raṅgāvataraṇajīvinaḥ suvarṇakāraśastravikrayiṇoścānnaṃnādyāt |
215 || śvavatāmiti | śvakrīḍimadyavikrayivastradhāvanapaṭarāgakṛnniṣṭurāṇāṃjāyājāraśca yasyāvijñāto gṛhe'sti teṣāmannaṃna bhakṣayet |
216 || mṛṣyantīti | bhāryājāraṃce sahante tadannamabhojyameva ca gṛhādratāyāṃjāriṇyāṃ upekṣitāyāmapi pratiṣedhaḥ | sarvakarmasu hvayāyatānāmannirgatāśaucaṃcamūtakānnamaprītikaraṃca na bhuñjīta |
217 || rājānramiti | rājānaṃtejonāśayati ataeva ca rājānnapratiṣedhovoddhavyaḥ | nādyācchūdrasya pakvānnaṃ adhikulamitraṃcetiśūdrānnapratiṣedhaṃvakṣyatyatastadennama-
mittaṃtejopahanti suvarṇakāracarmacchedyanne āyuḥkhyātī hataiti vyatikramaphalakathanam |
218 || mitī | sūpakārādyannamapatyānihanti asyāpyataeva niṣedhaḥ | carmakārādīnāṃcānnaṃgobalīyardnyāyena thaḥ | ityaḥ | evamiha śāstre sarvatra vijñeyam | nirṇejakānnaṃca karmāntarājjitebhyaḥ svargādilokebhyaḥ ācchinatti |
219||
satānuvāceti | anabhyāseneti | vedābhyāsācāralopālasyānandoṣākhyāyuḥkṣayakāraṇānyevaṃ ca vedābhyāsācārānuṣṭhānānālasyeyuktaśāstraprameyabhūteṣu kṛteṣvapi yadāvakṣyamāṇāndoṣona parihriyate tadā tena hetubhūtenākālamṛtyurviprānhantumicchati |