Pramāṇa · Search · About · API

Manava Dharmashastra 3.25

Manvarthamuktāvalī 3.25

Language
Sanskrit

3.25

eṣā yuṣmākaṃ dharmasya yoniḥ saṃkṣepeṇoktā| yonirjñaptikāraṇaṃ “vedo'khilo dharmamūlam” (a0 2 ślo0 6) ityādinoktamityarthaḥ| govindarājastviha dharmaśabdo'pūrvākhyātmakadharme vartata iti “vidvadbhiḥ sevita” (a0 2 ślo0 1) ityatra tatkāraṇe'ṣṭakādau vā'pūrvākhyasya dharmasya yoniriti vyākhyātavān| saṃbhavaścotpattirjagataityuktā| idānīṃ varṇadharmāñchṛṇuta| varṇadharmaśabdaśca varṇadharmāśramadharmavarṇāśramadharmaguṇadharmanaimittikadharmāṇāmupalakṣakaḥ| te ca bhaviṣyapurāṇoktāḥ–“varṇadharmaḥ smṛtastveka āśramāṇāmataḥ param| varṇāśramastṛtīyastu gauṇo naimittikastathā|| varṇatvamekamāśritya yo dharmaḥ saṃpravartate| varṇadharmaḥ sa uktastu yathopanayanaṃ nṛpa|| yastvāśramaṃ samāśritya adhikāraḥ pravartate| sa khalvāśramadharmastu bhikṣādaṇḍādiko yathā| varṇatvamāśramatvaṃ ca yo'dhikṛtya pravartate| sa varṇāśramadharmastu mauñjīyā mekhalā yathā| yo guṇena pravarteta guṇadharmaḥ sa ucyate| yathā mūrdhābhiṣiktasya prajānāṃ paripālanam|| nimittamekamāśritya yo dharmaḥ saṃpravartate| naimittikaḥ saḥ vijñeyaḥ prāyaścittavidhiryathā”|