Manava Dharmashastra 7.9
Manvarthamuktāvalī 7.9
- Language
- Sanskrit
7.9
eṣāṃ gṛhasthānāṃ madhye kaścidgṛhastho yo bahupoṣyavargaḥ sa prakṛtairṛtṛtāyācitabhaikṣakṛṣivāṇijyaiḥ pañcabhistena caivetyanenaiva caśabdasamuccitena kusīdenetyevaṃ ṣaḍbhiḥ karmabhiḥ ṣaṭakarmā bhavati ṣaḍbhiretairjīvati| kṛṣivāṇijyakusīdānyetānyasvayaṃ kṛtāni gautamoktānītyuktam| anyaḥ punastato'lpaparikaraḥ tribhiryājanādhyāpanapratigraheradroheṇetyetacchlokasaṃgṛhītaiḥ pravartate| praśabdo'narthako vartata ityarthaḥ| aparaḥ punaḥ pratigrahaḥ pratyavara iti vakṣyamāṇatvāttatparityāgena dvābhyāṃ yājanādhyāpanābhyāṃ pravartate| uktatrayāpekṣayā caturthaḥ punarbrahmasatreṇādhyāpanena jīvati| medhātithistu eṣāṃ kusūladhānyakādīnāṃ madhyādekaḥ kusūladhānyakaḥ prakṛtairuñchaśilāyācitakṛṣivāṇijyaiḥ ṣaṭkarmā bhavati ṣaḍbhirjīvati anyo dvitīyaḥ kumbhīdhānyakaḥ kṛṣivāṇijyayorninditatvāttatyāga uñchaśilayācitāyācitānāṃ madhyādicchātastribhirvarteta| ekastryahaihiko'yācitalābhaṃ vihāyoñchaśilāyācitānāṃ madhyādicchayā dvābhyāṃ varteta| caturthaḥ punaraśvastaniko brahmasatreṇa jīvati| brahmasatraśiloñchayoranyatarā vṛttiḥ| brahmaṇo brāhmaṇasya satatabhavatvātsatramityāha |