Manava Dharmashastra 2.165.2
Manubhāṣya 2.165.2
- Language
- Sanskrit
2.165.2
ekasyāmeva śākhāyāmadhītāyāṃ 'svādhyāyo'dhyetavya' iti vidhyarthanirvṛttiḥ | icchākhāstvanekavedādhyayanam | "yadi na vidhicoditaṃ ka unmatto dantakalāśikayā''tmānaṃ kle śayiṣyati |" astyevā'tra vidhyantaraṃ 'vedānadhītyeti' tacca phalakāmasya | phalaṃ ca svargaḥ | athāsya vidhervākyaśeṣe kiñcidaṅgānāyate, ghṛtakulyādayo'nyadvā, tattastadeva bhavitumarhati | brahmacāriṇo hi vidhirarthāvabodhaviṣayo dṛṣṭaprayojanaśca, avabodhasya karmānuṣṭhānopayogadarśanādviduṣaḥ karmaṇyadhikārāt | anekavedādhyayanamadṛṣṭāyaiva | anyathaikavedādhyayanenaiva svādhyāyavidhinivṛtterasati dharmārthaṃ vidhau vedānadhītyetyādivacanamanarthakameva syāt | tatrocyate | kathamayaṃ pakṣaḥ saṅgaccheta yāvataiko'yaṃ vidhirvedo'dhigantavya iti, sa cetsaṃskāravidhitvādadṛṣṭakarmānuṣṭhānopayogācca nādṛṣṭārthaḥ kalyate, tadanekavedādhyayane'pi tulyam | tatrāpi hyayaṃ prakāro'styeva | vairūpyaṃ ca syāt | kvacidādhānavidhivadavabodhāreṇa nityakāmyakarmasambandhaḥ, kvacitsākṣātphalārthateti | atha mataṃ "vedānadhītyeti vidhyantarametat, na cācāryakaraṇavidhiprayojyam | tatphalakāma evātrādhikriyata" iti | tadasat | na caitadvidhyantaram | prakṛtasyaiva vidherasatyāṃ saṅkhyāvivakṣāyāṃ pañcaṣaṭsaptādiśākhādhyayanaṃ yāvacchakti prāptaṃ trayaṃ niyamayati | na cādhīyoteti vidhiratra śrūyate | api tu 'gṛhasthāśramamāvasedi'tyayamatra vidhiḥ |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit