Pramāṇa · Search · About · API

Manava Dharmashastra 2.6.18

Manubhāṣya 2.6.18

Language
Sanskrit

2.6.18

“liṅādigamyaṃ bhagavānvidhiṃ smarati pāṇiniḥ | na śaktāste vidhiṃ vaktuṃ siddhavastvabhidhāyinaḥ || vyākhyeyo guṇavādena yo'rthavādādatatparān | artho'dhigantumiṣyeta kathaṃ syāttasya satyatā || bhindyādvākyaṃ na pratiṣṭhā sākāṅkṣā rātrayo yataḥ | viśeṣe tadgate yuktā vākyaśeṣāvagamyatā || steyādīnāṃ niṣedhe'pi vidhyantaragatirdhruvā | tataśca vākyabhedaḥ syānnopanyāsastataḥ samaḥ || vācaḥ stome prayujyante sarve mantravidhiśruteḥ | nāṣṭakādau viśeṣo'sti heturmantrasya bodhane || vinā sāmānyasambandhālliṅgaṃ ca viniyojakam | na ca nāstyasya sambandho vinā prakaraṇādibhiḥ parihāraṃ bruvantyatra kecittanmūlavādinaḥ | rātriṣu pratitiṣṭhantītyasatasveva liṅādiṣu || pañcamena lakāreṇa tadarthagatiriṣyate | patanti na mlecchitavā ityādiṣu tathā bhavet || ṛcāṃ vidhirucistome sarvadāśatayīriti | daśamyo maṇḍale'bhyastā varjitāḥ paṭhitā bahiḥ || sāmānyasambandhakārī samākhyaiveti gīyate | samākhyā gṛhyamantrāṇāṃ tena tenāsti karmaṇām || pañcāgnividyāśeṣatvaṃ hiraṇyastenanindayā | steno hiraṇyavākyasya, na vinā tanniṣedhataḥ || śeṣatvāvagamorthāttu tadakartavyatā tu yā | draḍhimne śeṣatāyāḥ, sā na punastadvirodhinī || nityānumeyapakṣo yo vā'pyāgamaparamparā | tayorandhapravāhatvaṃ na bhedaḥ kaścidīkṣyate || evaṃ ca sati yā gautamena pratyakṣavidhānatā gārhasthyasyoktā sā śabdasyāvyavahitavyāpārāmiprāyeṇa | śravaṇānantaraṃ yo'rthaḥ pratīyate sa pratyakṣaḥ | yastu pratīte'rthe tatsāmarthyaparyālocanayā gamyaḥ sa vilambitatvātpratipatterna pratyakṣa iti sarvamupapannam |

Linked texts (1)