Pramāṇa · Search · About · API

Manava Dharmashastra 5.27.5

Manubhāṣya 5.27.5

Language
Sanskrit

5.27.5

astvayamapi pūrvavadanuvādaḥ śrāddhe ārtvijye ca | "nanu cārtvijye uktameva iḍādibhakṣaṇaṃ yajamānasya tatra śāstranibandhanā niyamaḥ, nartvijām" | satyam | kiṃtu ṛtvijo yadi na bhakṣayanti te pravādyante | aviditena bhraṣṭenāpi doṣeṇa yujyante | nanu teṣāṃ bhakṣaṇamadhikṛtānāmāstām | na hi te karmaphalena yujyante | bhṛtyādirhi parikrīto vihitānapadārthānanutiṣṭhati | vihitañca “yajamānapañcamā iḍāṃ bhakṣyantoti” | teṣāṃ bhakṣayato'syābhyupagatārtvijyānāṃ niyataṃ bhakṣaṇaṃ tadā tenānūdyata iti yuktam | na hi śrāddhabhujāmṛtvijāṃ ca bhakṣaṇe śāstrīyayogaḥ | yajamānasyaivānuvādaḥ kimartha iti cennānuvādaḥ prayojanamapekṣate | kiṃttvirhi prāptamasti cātrocyate | atrāpi yadā gopena govadhapūjā'bhyupagatā tadāvaśyamaśitavyam | tadanugrahārthamasau madhuparkapūjāṃ pratīcchati | ataḥ pūrvā tena kriyā sampādanīyā | anyathā prākramikasyābhāvādaparipūrṇena madhuparkeṇa tadanugrahā sampattestasminpratiṣiddhamāṃsāśane madhuparkapūjātvijyaṃ ca prathamasevābhyupagantavyam | brāhmaṇabhojane ca | brahmacāriṇastu vratavadanujñāna|danaśanameva grāhyaṃ māṃsasya |

When there is danger to life, even the Student may eat meat; and for him his young age would necessitate the performance of the expiatory rite as prescribed in the text—‘If the Student ever eats meat and honey, etc.’ (1?.158). Vyāsa has declared that when there is tear of losing one’s life through hanger, one may eat even forbidden meat; and by the instance of the ‘dog’s thigh’ (eaten by Viśvāmitra) it is indicated that such meat may be eaten, but once only.

Ganganatha Jha 1920, Manu-Smṛti: The Laws of Manu with the Bhāṣya of Medhātithi

Translations (1)

Linked texts (1)