Manusmriti 1.1
Manvarthacandrikā 1.1
- Language
- Sanskrit
1.1
( 4 ) rāghavānandasarasvatīkṛtamanvarthacandrikā. śrīgaṇeśāya namaḥ || ānandamajaraṃbrahma sarvānarthavivarjitam || guruṃca natvā racitā rāghavānandabhikṣuṇā |
manvarthakumudagranthivikāsanapaṭīyasī | candrikāstu mude vidvadvṛdyāmbhodhivardhinī |
3 || kullūkanārāyaṇasaṃmatāni govindamedhātithivṛdgatāni || jñātvā ca vedādikamākalayya manoramanaḥsthaṃprakaṭīkaromi |
4 || tatra sarvebhyomunivākyebhyo'tiśayenādartavyaṃmanuvākyamityatra śrutismṛtayaḥ | tadyathā | yadyanmanuravadattadbheṣajaṃbheṣajamitiśrutiḥ (a) | smṛtirapi vedārthopanibandhatvātprādhānyaṃhi manoḥ smṛtam | manvarthaviparītā tu yā smṛtiḥ sā na śasyate || tāvacchāstrāṇi śobhante tarkavyākaraṇānica | dharmamokṣopadeṣṭā tu manuryāvanna dṛśyataitibṛhaspatiḥ | bhārate'pi purāṇaṃmānavodharmaḥ sāṅgovedaścikitsitam | ājñāsiddhāni catvāri na hantavyāni hetubhiriti | cikitsitaṃbhiṣakśāstraṃ hetubhiḥ pratikūlatarkairna hantavyāni nānyathayitavyāni kiṃtu mīmāṃsitavyāni | tathāca vakṣyati ārṣaṃdharmopadeśaṃca vedaśāstrāvirodhinā | yastarkeṇānusaṃdhatte sadharmaveda netaraḥ || tarkeṇa mīmāṃsayā ataśca hetukastarkītibhedenopādānaṃtarkiṇaḥ | tathācāha mīmāṃsāsaṃjñakastarkaḥ sarvavedasamudbhavaḥ | sotovedodgatāṃprāptaḥ kāṣṭhāmbulavaṇātmavaditi || ataevātra yadvyākhyāntaramupādīyate na tatprāmāṇyādārḍhyāya kiṃtu vyākhyānadārḍhyāya | atrarṣibhiḥ sākaṃmanoryaḥ saṃvādovṛttoniṣekādiśmaśānānteṣvavāntarajātisahitānāṃcaturṇāṃvarṇānāmāśramāṇāṃca taṃmanuvacanamaṅgīkṛtya vaktuṃpravṛtte bhagavānbhṛguḥ svayaṃbhuve namaskṛtyetipañcabhiḥ | svayaṃbhuve svabhavane'nyānapekṣāya svayaṃvāsāstapasvinaitivat anādayaitiyāvat | brahmaṇe bṛhate amitatejaseamitāni sṛṣṭisthitisaṃharaṇe tejāṃsi sāmarthyāni yasya tasmai śāśvatānavedoktavena nityān |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit