Manava Dharmashastra 11.125
Manvarthacandrikā 11.125
- Language
- Sanskrit
11.125
( 4 ) rāghavānandaḥ | viprakartṛkebhivādane sobhivādayitā vipraāyuṣmānbhava saumyeti vācyaḥ pratyabhivādanīyo'bhivādyeneti vākyārthaḥ | āyuṣnāniti ciraṃjīvetyāderupalakṣaṇam | akāraścetiakārādisvaraḥasyābhivādakasya nāmnonteamukaśarmannityāderante vartamānoyaḥsaplutaḥpratyabhivādakena vācyaḥ | vākyasya ṭeḥpluta udāttaḥityanuvṛtte pratyabhivādeaśūdraiti hi sūtram|asyārthaḥ| vākye vartamānaṣṭirantyasvaraḥplutaḥsyāttrimātraḥsyādudāttaśca śūdraṃvarjayitveti| pūrvākṣaraśvanakārasya pūrvaṃ pūrvamaśrutaityakṣaraḥ akṣaraṃbrahmavarṇayorityabhidhānādvirodho'nyathāakārāderdevabhūtyoḥ pūrvatvābhāvepi rāhoḥśirovadupacārādantatvaṃsvarāpekṣamivi navyañjanāntepi syāttathā ca vasiṣṭhaḥ | āmantrite yonrtyaḥsvaraḥsaplūyate sandhyakṣaramapragṛhyaṃ | athabhāvaṃcāpadyatepūrvenāmagatamakṣaraṃsaṃśliṣṭaṃyasya sapūrvākṣaraḥtenāganturūpakṛṣyavāakārādisvaraḥpluto na kāryaiti medhātithiḥ| tathā caāyuṣmānbhava saumyaamukaśarmanniti prayogaḥ | amukavarman amukabhūpate bhorājanyaviśāṃveti smaraṇāttakṣatriyavaiśyayostu vaikalpikaḥ | tasmādatra vipraityupalakṣaṇam | govindarājastu evamayuṅkte | amukaśarmannāyuṣmānbhavaiti | dharaṇīdharastvāyuṣmānbhava saumyāmamukaśarmeti | tatsarvamanūktāyuṣmān bhava saumyeti vācyovipraityānupūrvyāviruddham |