Dharmapradipa 10.p1.3
Dharmapradīpa 10.p1.3
- Language
- Sanskrit
10.p1.3
tatra pūrvodāhṛte saptamīvrate pañcamyāmayācitaṃ vihitaṃ tasyaikabhaktavatpratipadoktaḥ kālaviśeṣavidhirnāsti tasya yācitapānabhojananiṣedharūpatvāt | sa ca niṣedha upavāsavadahorātraṃ viṣayīkaroti | ata eva saṅkalpo'pi asminnahorātre yācitamannaṃ na bhokṣye ityeva kartavyaḥ| atha vā yācitādanyadayācitamityatrāprayatnalabdhasya paradattasya bhojanaṃ vivakṣyate| tadāpi parādhīnatvādeva tasya naktakālaviśeṣo vidhātuṃ śakyate| yadyapi svagṛhe pūrvasaṃcitaṃ vastu idānīmayācitaṃ bhavati tathāpi pūrvaprayatnasaṃpāditaṃ tayācitameva viṣayīkaroti | atha vā niṣedhasya prasaktipūrvakatvāt yāñcāprasakteśca paradravyaviṣayatvāt ayācitaśabdo'pi paradravyameva viṣayīkaroti | atrāyācitaśabdasya dvāvardhau sampannau pratiṣedhaḥ paryudāsaśca | tayorubhayoḥ pratiṣedhaṃ prājāpatyakṛcchra vyākhyāne gautamo vyājahāra"athāparaṃ tryahaṃ na kañcana yāceta" iti | paryudāsapakṣaṃbṛhaspatirvyājahāra"tryahaṃ prātastryahaṃ sāyaṃ tryahamadyādayācitam | tryahaṃ paraṃ tu nāśnīyātprājāpatyaṃ carandvijaḥ"|| iti | smṛtyantarepi"ayācitāśī mitabhukparāṃ siddhimavāpnuyāt |" iti mitabhojittvam | taduktaṃ caturviṃśatimate"prātastu dvādaśa grāsā naktaṃ pañcadaśaiva tu | ayācite tu dvau cāṣṭau prājāpatyavidhiḥ smṛtaḥ||" lakṣaṇalakṣitayorekabhaktanaktayorekasmindine yadā prasaktistadā kathaṃ kartavyam | nacaitādṛśī prasaktireva nāstīti śaṅkanīyam, bhaviṣyapurāṇokte rathasaptamīvrate kadācittatprasakteḥ| tathā hi tatra tṛtīyādisaptamyanteṣu paṃcasu dineṣu krameṇa naktaikabhaktā'yācitopavāsapāraṇāni vihitāni|
Linked texts (3)
- Kālatattvavivecana — Raghunātha Vājapeyin 1595, Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit
- Dharmapradīpa (Bhairavadatta Dvivedin) — Bhairavadatta Dvivedin, Sanskrit