Pramāṇa · Search · About · API

Dharmapradipa 3.p4.1

Dharmapradīpa 3.p4.1

Language
Sanskrit

3.p4.1

atha kṣayāhakālanirṇayaṃ vaktuṃ tāvatkṣayāhasvarūpamāha nirṇayasindhau hemādridhṛtavyāsaḥ– “māsapakṣatithisṛṣṭe yo yasminmriyate'hani| pratyabdaṃ tu tathābhūtaṃ kṣayāhaṃ tasya taṃ viduḥ” iti| nāradīye'pyevam| atra cāndraṃ mānaṃ jñeyam| 'ābdika pitṛkārye ca cāndro māsaḥ praśasyate|' iti gārgyokteḥ| atra śrāddhaṃ nānāsmṛtiṣvekoddiṣṭaṃ pārvvaṇaṃ coktam| tattatsmṛtivacanāni coktāni nirṇayasindhau, tānyatra vistarabhiyā nopanyastāni| kiñcātra pārvvaṇaikoddiṣṭayorvrīhiyavavadvikalpaḥ sa ca deśācārādvyavasthita iti| etaddeśīyagauḍaśiṣṭāstu amāyāṃ pitṛpakṣe ca mṛtānāṃ piṇḍatrayātmakaṃ pārvvaṇamanu tiṣṭhanti| dharmapradīpe“amāyāṃ saṃkṣayo yasya pitṛpakṣe'tha vā punaḥ | pārvaṇaṃ tasya kartavyaṃ naikoddiṣṭaṃ kadācana”—iti | “mṛtāhani tu kartavyaṃ pratimāsaṃ ca vatsaram | pratisaṃvatsare caivamādyamekādaśe'hani” || iti yājñavalkyasmaraṇe pratisaṃvatsaramiti padājjñāpakānmṛtāhne tvekoddiṣṭameva kurvanti | hariharabhāṣye sāgneḥ pārvaṇaṃ niragnerekoddiṣṭamuktam | nirṇayāmṛte'putrasya patnīvyatiriktakartṛtve ekoddiṣṭaṃ patnīkartṛke pārvaṇam | śrāddhaviveke'tra viśeṣo'māvāsyāpitṛpakṣamṛtayormātā pitrormāturekoddiṣṭaṃ pituḥ pārvaṇam | “amāyāṃ pitṛpakṣe ca pitroścenmaraṇaṃ bhavet | ekoddiṣṭaṃ tu mātuḥ syātpituḥ pārvaṇameva ca ||” atha kṣapāhakālanirṇayo nirṇayāmṛte | atrāparāhṇavyapinī tithirgrāhyobhayatrāparāhṇasparśābhāve tu pūrvaiva sāyaṃkālavyāpinī grāhyetyuktam | tatra nāradaḥ“darśañca paurṇamāsañca pituḥ sāṃvatsaraṃ dinam |

Linked texts (1)