Danasagara 27.1
Dānasāgara 27.1
- Language
- Sanskrit
27.1.1
pārśvasthāpanārthamikṣuṃ yatheṣṭaṃ phalāni, yajamānasnānārthaṃ 'sarvāpadhiñcotpādya, tulāpuruṣoktasamayānāmanyatamasya pūrvacaturthadine prātaḥ kṛtanityo yajamānaḥ śucirgṛhītodaka'-pūrṇatāmrapātra
udaṅmukhaḥ saṅkalpayet
oṃ matsyapurāṇoktagosahasramahādānakarma [kartum adyādidinacatuṣṭayaṃ ] gosahasramahādānaprācyodīcyāṅga'-bhūtaṃ dugdhamālāhāramahaṃ kariṣye | aśaktau tu [dānapūrvadina eva" payovrato
bhavet | tadā ] pūrvadina eva prātaḥ saṅkalpaḥ| vākye "ca "dinacatuṣṭayapadasthāne dinadvayamiti niveśo viśeṣaḥ | gurṛtvigjāpakāstu dānadinapūrvataradine tulāpuruṣavad haviṣyabhojanādi
kṛtvā, nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne gosahasra' - padaṃ prakṣipya yathāyathaṃ nivedanaṃ
saṅkalpañca "kuryuḥ | aparadine yajamānaḥ tulāpuruṣavad govindādyārādhanādi-madhuparkadānāntaṃ
govindā-' 'rcanaṃ brāhmaṇānujñāpana- '"dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu" tulāpuruṣapadasthāne gosahasrapadaṃ prakṣipya kuryāt | tato gurṛtvigjāpakā [upavaseyuḥ, yajamānastu kṣīra]"mātrāhāro bhavet | aparadine "[kṛtanityo yajamānādaya]-stulāpuruṣa- [vadagnisyāpanādi
madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ ] karma yathāyathaṃ kuryuḥ | evañca madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma tulāpuruṣa-granthamanusandhāya 'sarvatānuprātavyam
tata ṛtvijaḥ pūrvaghaṭitaṃ nandikeśvara-^[1][mānīya, daśādhikaṃ gosahasraṃ savṛṣañcānāvya, vṛṣaṃ
pradhāna]-vedyāṃ likhitacakropari sthāpayitvā tatpārśve lavaṇadroṇa-^[2]rāśimāropya, tadupari^[3][nandikeśvaramāropya, kauṣeyavastreṇācchādya, tatpārśve mālyekṣuphalāni yathecchamāropayeyuḥ] | tataḥ
27.1.2
^[4][pūrvānītadaśādhika]-gosahasrād godaśakamutkṛṣṭaṃ pṛthak kṛtvā, ^[5]gosahasraṃ ^[6][maṇḍapabahiḥ
vastramālyasovarṇa]-śṛṅgatilakādyabhimatābharaṇai raupyakhuraiścālaṅkārayeyuḥ^[7]| godaśakantu maṇḍapaṃ
praveśya nandikeśvaraveṣṭanena sthāpayeyuḥ ^[8]uktālaṅkāraiścālaṅkārayeyuḥ | tatpārśve coktapādukādyupakaraṇāni sthāpayeyuḥ | tato yajamānastadgodaśakam abhīṣṭavastramālyādibhiḥ pūjayet
tata ṛtvijo ^[9][maṅgalagītatūryavandighoṣeṣu satsu], kuṇḍasamīpastha-^[10][kumbhacatuṣṭayajalaṃ
sarvvauṣadhimiśraṃ kṛtvā, tena] yajamānaṃ snāpayeyuḥ
tato yajamānaḥ śuklamālyāmbaradharo ^[11]dhṛtasarvālaṅkāraḥ puṣpāñjalimādāya 'namo vo viśvamūrttibhya' ityādi-'pāhi sanātana' ityanta-mantrān paṭhitvā, daśa gāḥ pradakṣiṇīkṛtya puṣpāñjalinābhyarcyitvā, gosahasraṃ vṛṣaṃ nandikeśvarañca gandhamālyādibhirabhyarcya gurvṛtvikpramukhabrāhmaṇebhyo
dadyāt | ^[12][tad yathā-oṃ] adya yathāsambhavagotanāmabhyo gurvṛtvikpramukhabrāhmaṇebhyo
matsyapurāṇoktagosahasramahādāna^[13]-dānaphalaprāptikāmo'haṃ matsyapurāṇoktabhāgavyavasthayā ^[14]etā
vṛṣakāñcana- ^[15]ratnālaṅkṛta-lavaṇadroṇaśikharāropita-kauṣeyavastrācchādita-^[16][phalamālyekṣusahitanandikeśvarasahita-sovarṇaghaṇṭikā-tilaka-lalāṭapaṭṭa ratnakhacitaśṛṅgayugālaṅkṛta-kauṣeyavastrācchāditamālyagandhasamanvita-cāmaropaśobhita-pārśvanyasta]- pādukāyugopānadyuga-cchatra- bhājanāsana-^[17]godaśakakahitā ^[18]vastramālyabhūṣitāḥ suvarṇaśṛṅgāḥ suvarṇābharaṇā raupyapādāḥ sahasraṃ gā dadāni
27.1.3
pratigrahītāraḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā 'gāva etā rudradevatāḥ' ityuktvā, yathāśākhaṃ
kāmastutiṃ paṭheyuḥ | tato gurave ṛtvigbhyaśca dakṣiṇāṃ dadyāt | tad yathā-oṃ adya kṛtetaddānakarmapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamahaṃ dakṣiṇāmiyadutpattiyogyāṃ bhūmimetāni ratnāni ca¹ dadāni
brāhmaṇāḥ svastītyuktvā yathāyathaṃ gāḥ puccheṣu gṛhṇīyuḥ | yadvā gurvṛtvigbhya eva dadyāt | tatra
dānavākye oṃ adyāmukasagotrebhyo'mukāmukavedā mukāmukaśākhādhyāyibhyo'mukāmukadevaśarmabhyo
yuṣmabhyaṃ phalapuṣpopaśobhitapadmavarṇavitānakasahitā iti ca² niveśo viśeṣaḥ | tatra ca sopakaraṇanandikeśvarasahitaṃ goyugaṃ³ gośatadvayañca gurave deyam | ⁴[śeṣe ṛtvijāṃ samo vibhāgaḥ |]
tato yajamānastulāpuruṣavajjāpakebhyo dakṣiṇādānaṃ, dīnānāthāditarpaṇaṃ, puṇyāhādivācanam,
uktakrameṇa brāhmaṇebhyo vibhajya gosahasrapratipādanañca kuryāt | tatastaddinaṃ bandhusahito mahādānavidhigranthaṃ śrutvā dugdhamātrāhārastiṣṭhet | vipulaśrīkāma-⁵[stu taddinaṃ] brahmacaryamācaret
nandikeśvarasahitago-⁶śatadāne tu godaśakasthāne gaurekā, pūrvaghaṭitanandikeśvaraalaṅkārādisuvarṇadaśamabhāgasuvarṇena nandikeśvaraalaṅkārādighaṭanam | tadā ⁷ca ⁸maṇḍapābhyantarapraveśitāyā
gorekatvena vibhāgāsambhavāt "svalpeṣvi'ti pūrvottaradānayoḥ śruteḥ, asya ¹⁰sandeśapāṭhācca
gurureva brahmāṇḍadānavat ¹¹sarvaṃ kuryāt
iti gosahasramahādānaṃ ¹²samāptam
atha kāmadhenumahādānam | ( matsyapurāṇam-276 aḥ )
athātaḥ saṃpravakṣyāmi ¹[kāmadhenuvidhiṃ param ]
sarvakāmaphalaṃ nṝṇāṃ mahāpātakanāśanam