Danasagara 30.1
Dānasāgara 30.1
- Language
- Sanskrit
30.1
prayogaḥ
atra yajamānaḥ samupajātahiraṇyāśvarathamahādāna⁸-dānecchastulāpuruṣalikhita⁹ khaḍgacarma¹⁰mayaḍhāla--sannāha--¹¹tulāsthāpanīyaharipratimā--sālaṅkāratulā -hastaprāśyadevatāpratimā--yathoktavitānabahiḥ sarvaṃ sambhāram, adhikṛtvena palatayādaṅgu 9 palasahasradvayaparyantam abhimataparimāṇasuvarṇaghaṭitaṃ saptāśvaṃ caturaśvaṃ vā ¹²catuścakraṃ śobhana-¹³kūvaram ekapārśva¹⁴-nyastendranīlakhacita¹⁵-haima¹⁶kumbhayuktāgradhvajam aparapārśvanyastahaimasiṃhayuktāgradhvajaṃ padmarāgākhyamāṇikyālaṅkṛtaṃ¹⁷ khakhadikkamotsvāṭiṭendrādilokapālapratimāṣṭakaṃ¹⁸ ¹⁹rathaṃ,tadrathacakradvayapārśvā-²⁰ropaṇyārthaṃ
suvarṇa-1palotkhāṭi-2[tāśvārūr̤hāśvinī]-kumārapratimādvayaṃ-3rathamadhyāropaṇārtham abhimatasuvarṇa4ghaṭiteṣṭadevatāpratimāṃ, rathāropaṇārthaṃ kṛṣṇājinaṃ tilāṃśca, rathapārśvasthāpanārthaṃ kalasacatuṣṭayam
aṣṭādaśadhānyāni bahuvidhamālyasāmagrīm 5ikṣuṃ phalāni chatra-cāmara-kauṣeyavastropānatpādukāyugāni 6yathecchanirmitaṃ śayanīyam āsanañca, 7[yathāśakti gāḥ] yathāśakti 8[aṣṭau 9[caturo dvau]
vā svarūpāraśvān,] rathorddhamaṇḍapabandhanārthaṃ kauṣeyavastrasaṃyuktaṃ yathoktaṃ vitānakañcotpādayet
tatastulāpuruṣoktasamayānāmanyatamasya pūrvataradine yajamāna-gurṛtviga-jāpakāstulāpuruṣavadviṣyabhojanādi10 kṛtvā, nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne hiraṇyāśvarathapadaṃ prakṣipya yathāyathaṃ nivedanaṃ saṅkalpañca kuryuḥ | aparadine ca yajamānastulāpuruṣavad govindāyārādhanādimadhuparkadānāntaṃ karma, govindābhyarcana-brāhmaṇānujñāpana-dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu
tulāpuruṣapadasthāne hiraṇyāśva-11rathapadaṃ prakṣipya kuryāt | tato gurṛtvigyajamānajāpakā
upavaseyuḥ | aparadine ca kṛtanitya|12-stulāpuruṣavadagnisthāpanādi madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma
yathāyathaṃ kuryuḥ | evañca madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma tulāpuruṣagranthamabhyanusandhāya anuṣṭhātavyam
tata ṛtvijaḥ pradhānavedyāṃ likhitacakropari kṛṣṇājinamāstīrya tatra tilān dattvā tadupari
13rathamaropya tanmadhye 14ghaṭiteṣṭadevatāpratimāmāropya, agracakra-15dvayasannidhāvaśvinī16kumārā17vāropya, upari chatraṃ vivṛtya, adhaḥ pādukopānyage dattvā, rathapārśve 18[cāmaramāropya,
kauṣeyavāsomālyai rathamalaṅkṛtya, rathapārśve pūrṇakumbhacatuṣṭayamaṣṭādaśadhānyāni phalānīkṣudaṇḍaṃ
śayyāmāsanaṃ gā uktasaṃkhyānāmanyatamasaṃkhyamaśvañca] sthāpayeyuḥ | tato maṅgalagītavādyavandighoṣeṣu satsu yajamānaṃ kuṇḍasamīpasthakumbhacatuṣṭayajalena snāpayeyuḥ | tato yajamānaḥ19śuklamālyāmbaradharo dhṛtasarvvalaṅkāraḥ puṣpāñjalimādāya rathaṃ triḥ' pradakṣiṇīkṛtya 'namo namaḥ pāpa2vināśanāye'tyādi mantradvayaṃ paṭhitvā, puṣpāñjalinābhyarcya gurvṛtvik-pramukhanānābrāhmaṇebhya
utsṛjya dadyāt | [tad yathā-] oṃ adya yathāsambhavagotranāmabhyo' gurvṛtvikpramukhabrāhmaṇebhyo matsyapurāṇokta-hiraṇyāśvaratha-mahādāna dānaphala-prāptikāmo'ham etaṃ
kṛṣṇājinanyastatilāropitaṃ [haimāśvārūḍhāśvinī]-kumāradvayasahitaṃ [sauvarṇā-mukhapratimānvitaṃ chatracāmarakauṣeyavastrapādukāyugopānadyugamālyapūrṇakumbhacatuṣṭayāṣṭādaśadhānyakauṣeyavastrasaṃ yuktavitānakettu-phaleyadva''vīśayanā' 'saneyadaśvasahitaṃ ] hiraṇyāśvarathaṃ dadāni
tato gurvṛtvijaḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā 'hiraṇyāśvaratho'yaṃ viṣṇudaivata' ityuktvā
yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭheyuḥ | tato yajamāno "gurvṛtvigbhyo dakṣiṇāṃ dadyāt | tad yathā
-oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamahaṃ dakṣiṇāmiyadutpattiyogyāṃ bhūmimetāni ca ratnāni
'dadāni | gurvṛtvijaḥ svastītyuktvā "pratyekaṃ svaṃ svaṃ suvarṇabhāgaṃ spṛśeyuḥ | yadvā gurvṛtvigbhya
eva dadyāt | taddānavākye oṃ adyāmukāmukasagotrebhyo'mukāmukavedāmukāmukaśākhādhyāyibhyo'mukāmukadevaśarmabhyo yuṣmabhyamiti, matsyapurāṇīya-tulāpuruṣoktabhāgavyavasthayeti ca viśeṣaḥ
tatastulāpuruṣavajjapākebhyo dakṣiṇādānaṃ dīnānāthādi- "prīṇanaṃ brāhmaṇavācanaṃ tvarayā yathāyathaṃ
hiraṇyāśvarathapratipādanañca kuryāt
iti hiraṇyāśvarathamahādānaṃ "samāptam
'tathā hemahastirathamahādānam| (matsyapurāṇam-282 aḥ)
athātaḥ saṃpravakṣyāmi hemahastirathaṃ śubham
yasya pradānādbhuvanaṃ vaiṣṇavaṃ yāti vai naraḥ