Danasagara 32.1
Dānasāgara 32.1
- Language
- Sanskrit
32.1
prayogaḥ
⁴atra yajamānaḥ samutpanna-pañcalāṅgalaka-⁵mahādānadāneccha⁶-stulāpuruṣalikhitaṃ khaḍgacarma-⁷mayaḍhāla-sannāha-⁸tulāsthāpanīyaharipratimā-sālaṅkāratulā⁹-hastaprāpya-¹⁰devatāpratimābahiḥ
sarvaṃ sambhāram, adhikatvena ¹¹[yathokta-kheṭa-kharvaṭa]-grāma-nivartanādīnāmanyatamāṃ¹² bhūmiṃ, tathā
sāradārumayāni īśā-daṇḍayoktrā¹³-dyupakaraṇānvitāni pañca lāṅgalāni, sauvarṇāni ca¹⁴ sopakaraṇāni pañca ¹⁵halāni, yathoktalakṣaṇān daśa vṛṣān, tadalaṅkaraṇārthaṃ suvarṇaśṛṅgayuga¹⁶-daśakaṃ,
sauvarṇacandragraiveyakalalāṭapaṭṭadaśakaṃ, muktāhārāṃśca¹⁷ daśa, raupyaṃ¹⁸ khuracatuṣkadaśakaṃ, ¹⁹[tilakadaśakañca, daśa] puṣpamālyasāmagrī²⁰ candanañca, vṛṣācchādanārthaṃ raktakauṣeyavastradaśakañca, pañcalāṅgalapārśvasthāpanārthaṃ yathecchakhaṭvāstīrṇakambala-²¹[paṭītūlikārūpāṃ gaṇḍopadhāna²²-maśakavāraṇī]-sahitāṃ
śayyāṃ, bahukṣīrāṃ dhenumaṣṭādaśadhānyāni ca, ²³sapatnīkagurūpūjāthaṃ ²⁴hemayajñopavītāṅgurīyaka²⁵valaya-muktāhāra-kauṣeyavastrāṇi, 1homārthapāyasacarusādhanārthaṃ 2dhānyamulūkhalaṃ 3muṣalaṃ 4sūpaṃ
carusthālīṃ dugdhasāmagrīṃ 5lauhayantrikāṃ 6pālāśasamidhaḥ kṛṣṇatilān 7ghṛtañcotpādayet
tatastulāpuruṣoktasamayānāmanyatamasya pūrvataradine gurutvigyajamānajāpakāstulāpuruṣavadviviṣyabhojanādikaṃ kṛtvā, nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne pañcalāṅgalakapadaṃ niveśya
[nivedanaṃ8 saṅkalpañca]9 kuryuḥ | aparadine ca10 yajamānaḥ pūrvavad 11govindārādhanādi
madhuparkadānāntaṃ karma govindāya-12[bhyarcana-brāhmaṇānu]-jñāpana-dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācanavaraṇavākye-13[ṣu tulā]-puruṣapadasthāne pañcalāṅgalakapadaṃ niveśya kuryāt | tato gurṛtvigyajamānajāpakā
upavaseyuḥ | aparadine ca kṛtanityā ṛtvijastulāpuruṣavadmi-14[sthāpanaṃ svasva]kuṇḍe15
kuryuḥ | tato 16[gurṛtvijamādiśati sa] svagṛhyoktavidhinā 17khakuṇḍe pāyasacaruṃ
18sādhayet | tato gurṛtvigyajamānajāpakāstulāpuruṣavad19 vanaspatihomāntaṃ karma yathāyathaṃ
kuryuḥ | tataścarusādhayitā ṛtvik parjanyādityarudrebhyaḥ svagṛhyavidhinā—oṃ20 parjanyāya
svāhā, oṃ21 ādityāya svāhā, oṃ22 rudrāya svāheti pāyasacaruhomaṃ kṛtvā, tathaiva
23pālāśasamiddhomamājyahomaṃ24 25kṛṣṇatilahomaṃ ca kuryāt | tato gurṛtvigyajamānajāpakāstulāpuruṣavanmadhyabrāhmaṇa-26vācanāntaṃ karma yathāyathaṃ kuryuḥ | tata ṛtvijo dārumayāni
padma, 'haimāni ca pañca lāṅgalāina pradhānavedyāṃ likhitacakropari sthāpayitvā², tat-[pārśve
ca] vṛṣān yathoktālaṃkārairalaṅkṛtya sthāpayitvā, yathoktaśayyāṃ dhenumaṣṭādaśa dhānyāni ca
sthāpayeyuḥ
tato maṅgalagītavādyavandighoṣeṣu satsu kuṇḍasamīpasthakumbhacatuṣṭayajalena '[snāpayeyuryajamānam | tato] yajamāno dhṛtaśuklamālyāmbaro dhṛtasarvālaṅkāraḥ sapatnīka gurumāhūya
yathāyatham- [ttoktā]-laṅkārairalaṅkṛtya gṛhītapuṣpāñjalilāṅgalāina pradakṣiṇīkṛtya, yasmāddevagaṇā'
ityādimantrābhyāmamantrya puṣpāñjalinābhyarcya yathoktopakaraṇasahitāṃ bhūmi tasmai
dadyāt | tad yathā - oṃ adyāmukasagotrāya amukavedāmukaśākhādhyāyine amukadevaśarmaṇe"
tubhyaṃ matsyapurāṇoktapañcalāṅgalaka"-mahādāna- dānaphalaprāptikāmo'haṃ haima- "[śṭaṅga-haimabhūṣaṇa]''muktābhūṣita--'' [lāṅgala--rupyapāda--rūpyatilaka - - sragdāmālaṅkṛta--raktakauṣeyācchāditavṛṣadaśakasahitasopaskaraśayyā-dhenvaṣṭādaśadhānya-sopakaraṇa--''sāradārumaya ] -lāṅgalapañcaka-sopakaraṇakāñcanamayalāṅgala- [pañcaka-phala]-puṣpopaśobhita'- pañcavarṇavitānakasahitām amukarūpāṃ priyadattāṃ
bhūmiṃ dadāni | guruḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā, 'bhūmiviṣṇudaivate'tyuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ
paṭhet | tato gurṛtvigbhyo dakṣiṇāṃ dadyāt | oṃ adya kṛtaitat- 20 karmapratiṣṭhārtha' "yuṣmabhyamahaṃ
dakṣiṇā- "metāmiyadutpattiyogyāṃ bhūmimetāni ca ratnāni dadāni | svastīti "brāhmaṇā
brūyuḥ | tato yajamānastulāpuruṣa-'vadṛāpakebhyo dakṣiṇādānaṃ dīnānāthāditarpaṇaṃ brāhmaṇavācanañca kuryāt | tatastvarayā tadbhūmi-pratipādanaṃ kuryāt | gurustu[svabhūmi' pradakṣiṇīkuryāt ]
4[iti pañcalāṅgalakamahādānaṃ samāptam]
tathā dharāmahādānam | ( matsyapurāṇam—284 aḥ )
athātaḥ sampravakṣyāmi dharādānamanuttamam
pāpakṣayakaraṃ nṛṇāmamaṅgalya¹-vināśanam
Linked texts (1)
- Matsya — Sanskrit