Danasagara 38.1
Dānasāgara 38.1
- Language
- Sanskrit
38.1
prayogaḥ
atha yajamānaḥ samupajāta mahābhūtaghaṭamahādānadānecchastulāpuruṣalikhita-khaḍgacarmamayaḍhālasannāha-tulāsthāpanīyaharipratimā-sālaṅkāratulā-hastaprāptapratimā-bahiḥ sarvasambhāramadhikatvena prādeśādūrddha maṅgula-śatamadhyamabhimataparimāṇa-suvarṇaghaṭitamutkṛṣṭābhimata ratnakhacitaṃ [kumbhaṃ tanmadhyasthāpanārthaṃ kalpapādapamahādānoktākṛtirmābhimataparimāṇahemaghaṭita]-kalpataruṃ yathecchasuvarṇa'pratnotkhāṭitāḥ pūrvoktākārā brahmaviṣṇumaheśvarapṛthavīvaruṇa-hutāśanavāyuvināyaka-ṛgyajuḥsāmārtharva-purāṇapratimāḥ kumbhapūraṇārthaṃ 10kṣīrārjanasāmagrī - 11 mājyañca ghaṭapārśvasthāpanārthamaṣṭādaśadhānyacāmarāsanadarpaṇapādukāyugopānadyuga 12-cchatradīpikāśayyā - 13 pūrṇākumbhāṣṭakāni [mahābhūtaghaṭālaṅkaraṇārthaṃ yathecchaṃ haimagraiveyakādyalaṅkārāṃ] -ścotpādayet | tatastulāpuruṣoktasamayā''nāmanyatamasya pūrvataradine gurvṛ tvigyajamānajāpakāstulāpuruṣavaddiṣyabhojanādikaṃ kṛtvā nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne mahābhūtaghaṭapadaṃ prakṣipya yathārthaṃ nivedanaṃ saṅkalpañca kuryuḥ
aparadine ca yajamānastulāpuruṣavadgovindādyarādhanādimadhuparkadānāntaṃ karma govindādyabhyarcana' -
brāhmaṇānujñāpana-dānasaṅkalpapuṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu tulāpuruṣapadasthāne mahābhūtaghaṭapadaṃ
"niveśya kuryāt | tato 18gurvṛ tvigyajamānajāpakā upavaseyuḥ | aparadine ca kṛtanityāstulāpuruṣavadagnisthāpanādimadhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma yathāyathaṃ kuryuḥ | evañca madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma tulāpuruṣagranthama nusandhāyoṭhātavyam | tata ṛtvijaḥ pradhānavedīmadhye likhitacakropari mahābhūtaghaṭamāropya ghṛtakṣīrābhyāṃ pūrayitvā tanmadhye kalpataruṃ ya
yathecchanirmitaśayyā-pūrṇakumbhāṣṭakānyupakalpayeyuḥ | tato maṅgalagītavādyavandighoṣeṣu [satsu
kuṇḍasamīpasthakumbhacatuṣṭayajalena yajamānaṃ nnapayeyuḥ | tato yajamānaḥ śuklamālyāmbaro dhṛtasarvālaṅkāraḥ puṣpāñjalimādāya kumbhaṃ pradakṣiṇīkṛtya 'namo vaḥ sarvadevānā' mityādi 'śrīrakṣayāstu ma'
ityantamantrābhyāmamantrya puṣpāñjalinābhyarcya gurṛtvikpramukhabrāhmaṇebhya] utsṛjya dadyāt | tad
yathā-oṃ adya yathāsambhavagotra-nāmagurṛtvikpramukhabrāhmaṇebhyo matsyapurāṇokta-mahābhūtaghaṭamahādānadānaphalaprāptikāmo'hametaṃ kṣīrājyapūritaṃ hemakalpavṛkṣasamanvitaṃ sauvarṇabrahmaviṣṇumaheśvarapṛthvīvaruṇahutāśanavāyuvināyakavedapañcakapratimāṣṭādaśadhānyacāmarāsanadarpaṇapādukāyugopānadyugacchatradīpikābhūṣaṇaśayyāpūrṇakumbhāṣṭaka-pañcavarṇavitānakayutaṃ mahābhūtaghaṭaṃ dadāni | tato
gurṛtvijaḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā mahābhūtaghaṭo'yaṃ viṣṇudaivata ityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭheyuḥ | [tato gurave ṛtvigbhyaśca dakṣiṇāṃ dadyāt | tad yathā-oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamiyadutpattiyogyāṃ bhūmimetāni ca ratnāni dadāni | gurṛtvijaḥ
pratyekaṃ svastītyuktvā svaṃ svaṃ suvarṇabhāgaṃ spṛśeyuḥ | ] athavā gurṛtvigbhya eva mahābhūtaghaṭaṃ
dadyāt | tatra dānavākye oṃ adyāmukāmukaśarmaṇo yuṣmabhyamiti matsyapurāṇokta-bhāgavyavasthayeti ca viśeṣaḥ | tatastulāpuruṣavajjāpakebhyo dakṣiṇādānaṃ dīnānāthāditarpaṇaṃ brāhmaṇavācanaṃ tvarayā yathāyathaṃ mahābhūtaghaṭapratipādanañca kuryyāt
"[iti mahābhūtaghaṭamahādānaṃ samāptam | ]
iti mahārājādhirāja- [niḥśaṅka-śaṅkara]-śrīmadvallālasenadevaviracite
śrīdānasāgare mahā"-dānāvarttaḥ
atha viṣṇudaivatācaladānāvartaḥ | (2)
athācaladānapraśaṃsā
matsyapurāṇe (83 aḥ) [ nārada uvāca | ]¹
bhagavan śrotumicchāmi dānamāhātmyamuttamam
yadakṣayaṃ pare loke devarṣigaṇapūjite²
Linked texts (3)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Caturvargacintāmaṇi — Hemādri, Sanskrit
- Dānakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit