Kalaviveka 77.1.1

77.1.1

tatra śāntiparvvaṇi
“gṛhītvaudumbaraṃ pātraṃ vāripūrṇamudaṅmukhaḥ
upavāsantu gṛhṇīyādyadā saṅkalpayedbudhaḥ
devatāstasya tuṣyanti kāmikantasya sidhyati
anyathā tu vṛthā marttyāḥ kliśyanti svalpabuddhayaḥ ||”
saṅkalpavākyaṃ vārāhe
“ekādaśyāṃ nirāhāro bhūtvā caiva pare'hani
bhokṣye'haṃ puṇḍarīkākṣa śaraṇaṃ me bhavācyuta ||”
saṅkalpagrahaṇañca prātareva sarvvatra viśeṣavacanaṃ vinā
“prātaḥ saṅkalpayedvidvānupavāsavratādikam
ahnaśca pañcamo† bhāgaḥ prātaśca ghaṭikātrayam ||”
naimittikaikabhaktanaktādīnām‡ upavāsakāryye vidhānāt somadharmmāṇāmiva phalacamasaprāpteḥ atrāpi mantrasya prāptasyohena
prayogaḥ kāryyaḥ | ataeva ekabhaktādipūrvvāparadinayorekabhaktādiko dharmmaḥ kāryyaḥ | yadā dvādaśīvrataṃ khalvetadguṇavato vāsudevasyārcanaṃ homo japa ityādi pradhānaṃ dharmmaḥ | tacca kṛtopavāsanaktādeḥ
kadācidvarttamānopavāsādirvidhīyate | upavāsādikantu saṃskārakaṃ liṅgāt | aṅgabhūtopavāsaprakāśako mantro naktādipace
nivarttate | vrīhimantra iva yāvake prayoge | ato'syāprayoga
eva
yatta yoglokena likhitam
“ekabhaktena yo martya upavāsavratañcaret
upoṣca naktena vibho catvāraḥ phalasaṃyutāḥ ||”
ityādiṣu upavāsapadaprayogo “māsamagnihotraṃ juhotī”tivat
nāmnā dharmātideśāt prāptasya mantrasya ūhena prayogaḥ | sauryyacarāviba “devasya tvā” mantrasya ityantam | tadasaṅgatam | aṅgārakacaturthīnakte ekabhakte vratāntarīye'pi vratāntarīyopavāsanāmnā
yadi dharmātideśastadā ekādaśīnaktādivratasya kimāyātam
vratānāṃ bhinnatvāt aṅgārakacaturthīvratādiṣvevāsya prayogaḥ syāt