Pramāṇa · Search · About · API

Kalaviveka 77.p1.28

Kālaviveka 77.p1.28

Language
Sanskrit

77.p1.28

dvādaśābdānte'pyavaśyambhāvaḥ, kintu tataḥ prāṅna bhavatīti tasyārthaḥ
tadeva dvādaśapaurṇamāsīnāmeva mahattvam | gurucandrayormāsasaṃjñakanakṣatrāvasthitau bhavatītyuktam | saurāṇāmnu māsānānnātra vivakṣitatvaṃ vacanairanupādānāt mahāmāghyādiṣu vā sambhavāt
mahājyaiṣṭhayāntu viśeṣaḥ
“aindre guruḥ śaśī caiva prājāpatye ravistathā
pūrṇimā jyeṣṭhamāsasya mahājyaiṣṭhī prakīrttitā ||”
aindraṃ jyeṣṭhānakṣatraṃ, prājāpatyaṃ rohiṇī | evaṃlakṣaṇaṃ prakīrttitā
prakarṣeṇavatī kathitā phalabhūyastvāt, mahattvantu sādhāraṇalakṣaṇādeva | yattu paṭhanti
bṛhaspatiḥ
“paurṇamāsyāṃ site pakṣe jyeṣṭhe māsi gurorddine
vṛṣāditye śaśī caindre mahājyaiṣṭhī prakīrttitā ||”
atrāpi guruvāravṛṣādityābhyāṃ phalabhūyastvam | vṛṣādityaṃ
vyākaroti
“prājāpatye'tha saumye'rke aindre jīvaniśākarau
pūrṇimā guruvāreṇa mahājyaiṣṭhī prakīrttitā
aindre śaśī surācāryyaścandre dhātari vā raviḥ
pūrṇimā jyeṣṭhamāsasya mahājyaiṣṭhī prakīrttitā ||”
saumyacandrapadābhyāṃ mṛgaśiro bhaṇyate | dhātā tu rohiṇī, candre
dhātari vā ravirityamavaklṛptidarśane vṛṣādityamātraṃ phalabhūyastvaprayojakaṃ brūte, mahattvantu jyeṣṭānakṣatre gurucandrayoravasthānamātreṇaiva,
prājāpatye ravistatheti ca tato'pi phalātirekārtham, anyathā
mahājyaiṣṭhayā bahutaraṃ lakṣaṇaṃ syāt | yadapi paṭhanti
“vṛścikastho yadā jīvo vṛṣasthaśca yadā raviḥ
pūrṇimā guruvāreṇa mahājyaiṣṭhī prakīrttitā ||”
pūrṇimā senduśakrastheti tṛtīyapadaṃ vacanāntare | tacca vṛścikapadaṃ
jyeṣṭhāparaṃ sarvvaikavākyatvāt | vṛṣapadaṃ phalabhūyastvārtham
yathā