Kalaviveka 77.p1.3
Kālaviveka 77.p1.3
- Language
- Sanskrit
77.p1.3
naitat “hastarkṣasthe dinakara” iti jātukarṇenaiva pūrvvamuktatvāt,
“gacchatu vā na veti” stutireveyam | śaṅkhadhareṇāpi stutitvenaiva
vyākhyātam | asmin pakṣe kanyāvimukte'pi yāvacchrāddhaṃ syāt,
kiṃ punastasminneva pakṣe saṃkrāntau satyāmityantena granthena ❊
yuktañcaitat, “tatra śrāddhaṃ prakurvvīteti” tacchabdena prakṛtasya pakṣasya
parāmarśāt, tatra pakṣe, “kanyāṃ gacchatu vā na veti” pratīyate
na tu tatpakṣīyatithau kanyā bhavatu na veti pratītiḥ, pūrvvaṃ
titheranupāttatvāt | na ca kanyāsamvandhaśūnyasya pañcamapakṣasya
śrāddhāṅgateti vācyambhavatāmapyanabhidhānatvāt, vayamapi darśayiṣyāmaḥ | tasmāt stutirevaiṣā | kiñca yadyayaṃ “gacchatu na veti”
vidhiḥ, tadā kim anena vidhīyate ? kiṃ kanyānvitaḥ pañcamaḥ
pakṣaḥ, ananvito vā ? ubhayaviśiṣṭo vā ? pañcamapakṣamātraṃ vā ?
yadi prathamaḥ kalpaḥ, tadā kanyānvitasyāṅgatayā vidhānāt kathaṃ
siṃhānvitāṃśe pitṛyajñakriyā na vetyānarthakyācca | ananvitaścet
kanyānvitasyaivāgrahaṇāpatteḥ, kanyāgataṃ pañcamañcetyādivirodhācca,
kanyāṅgattvānarthakyācca| karkaṭasiṃhayoreva cādhimāsapāte
kanyānvitasya pañcamasya siṃhe sambhavāt| tadā ca kanyāyāmeva
cāndrabhādralābhe śakrotthānāparapakṣayornirvivādatvāt, “ante vā
yadi vā madhya” iti virodhācca| na ca “pakṣyā tu divasairmāsa”
iti kanyāgata eva tadānīṃ pañcama iti vācyam, aupacārikatvānmāsaśabdasya
uktaṃ manunā
“pitre rātryahanī māsaḥ pravibhāgastu pakṣayoḥ
karmmaceṣṭāmahaḥ kṛṣṇaḥ śuklaḥ svapnāya śarvvarī||”
mānuṣo māsaḥ pitṝṇāṃ rātryahanī, tatrāpi kṛṣṇapakṣo'haḥ, śuklaḥ