Kalaviveka 77.p1.32

77.p1.32

piṇḍānvāhāryyakaṃ śrāddhaṃ kuryyānmāsānumāsikam||”
tatra brahmāṇḍapurāṇam
“amā vasetāmṛkṣe tu yadā candradivākarau
ekāṃ pañcadaśīrātrimamāvāsyā tatastu sā||”
ṛkṣe nakṣatre, na tu rāśau, caturdaśyāmapi tatsambhavāt| ekanakṣatranivāsaśca kṛṣṇāyāṃ pañcadaśyāmbhavatīti kṛṣṇatvamarthasiddham
rātrimityamāvāsyāparabhāga ucyate
amāśabdaṃ vyākaroti gobhilaḥ
“amāśabdaḥ sahārthe, saha vasataḥ sūryyācandramasāvasyāmityamāvasī|”
darśa lakṣaṇamāha brahmāṇḍapurāṇe
“vyucchidyetāmamāvāsyāṃ paśyatastau samāgatau
anyo'nyaṃ candrasūryyau tu yadā taddarśa ucyate||”
anyo'nyadarśanāddarśa ityarthaḥ
devīpurāṇe
“amā nāma rave raśmiḥ sūryyaloke pratiṣṭhitā
tasmāt somo vasettasyāmamāvāsī tataḥ smṛtā ||”
“sinīvālī kuhūścaiva śrutyukte'pi ca karmmaṇi
syātāñcette tu madhyāhne śrāddhādiḥ syāt kathantadā
tithikṣaye sinīvālī tithivṛddhau kuhūrmmatā
sāmye'pi ca kuhūrjñeyā vedavedāṅgavedibhiḥ ||”
“dṛṣṭacandrā sinīvālī naṣṭacandrā kuhūrmmatā
sinīvālī sadā pitrye daive ca satataṃ kuhūḥ ||”
iti ca pūrvvagrahaṇam | pracetasā vṛddhihrāsādinā vyavasthetyukte'pi
parasparavirodha ucyate | śrutyā tāvanna virodhaḥ | na hi sā
śrāddhe grāhyā paretyāha | tena devakāryyaviṣayatvaṃ śruterbhaviṣyati
tathā
“amā yā pratipadyuktā sarvvapāpaharā ca sā
candrasūryyagrahaistulyā snānadānajapādiṣu ||”
aviśeṣeṇa śrutiḥ kathaṃ smṛtyopasaṃñciyata iti cet na | ‘aparāhnaḥ pitṝṇāmiti’ śrutyaivopasaṃhārāt
etacchrutimūlameva vacanam
“yayāstameti savitā pitarastāmupāsate
tithyantebhyo'parāhno hi svayandattaḥ svayambhuvā ||”