Pramāṇa · Search · About · API

Kalaviveka 77.p1.6

Kālaviveka 77.p1.6

Language
Sanskrit

77.p1.6

ekadeśadvayasyaiva tadā vidhānāpatteḥ | tatra coktadoṣaḥ | pañcapadasya caikadeśadvayalakṣaṇāpatteḥ | atha pañcamapakṣamātravidhānaṃ
tanna, “kanyāṅgacchatu vā na ve”tyānarthakyāt | anādarārthamiti
cenna, anādarārthamiti ko'rthaḥ ? yadi kanyā nādattavyeti vidhistadā pañcamavidhiranādaravidhiśceti vācyaṃ bhidyeta, kanyānvitasyaiva pratiniyamenārthagrahaṇāpatteḥ, kanyāpañcamamelakasya ca puṇyatamaśrutivirodhāt | kanyānādaraviśiṣṭapañcamavidhānena vākyabhedāditaraṃ dūṣaṇaṃ, tadavasthamevāsiddhavadanādarapratipādanañca na sambhavati, kāryyaikaniyatatvāt | śabdapramāṇabhāvasya na cānuvādaḥ,
pūrvvasiddhasya vacanādarasyābhāvāt | tasmāt phalārthināṃ śrāddhābhyāsārthaṃ pañcamavacanaṃ “gacchatu vā na veti” | na ca vidheyaviśeṣaṇaṃ, kintu stutyartham | tatra ca kanyānimittādhikāre sati
tattatphalārthināñca tattattithiṣu śrāddhābhyāse vihite ekasya pakṣasya
siṃhakanyābhyāmaparasya ca kanyātulābhyāṃ samāpanīyatvāt, kutra
kriyatāmityapekṣāyāṃ kanyāpañcamayogapraśastatamatvena kalyādhikārasya tatra pravṛttau phalārthamapyabhyāsaḥ | tasminnapi siṃhāṃśe kāryya
eveti vidhiḥ | dvikhaṇḍatithau yugmatithividhivat, ataeva
"gacchatu vā na vetyuktam"
tadevoktaṃ jābālinā
"agate'pi ravau kanyāṃ śrāddhaṃ kurvīta yatnataḥ
āṣāḍhyāḥ pañcamaḥ pakṣaḥ praśastaḥ pitṛkarmasu ||”
kanyāgate tāvat kāmyo nityādhikāraśca kāryyaḥ | tadadhikārapravṛttau ca pramāṇasiddhāyāntasmin pakṣe kanyāgate'pi phalārthaṃ
śrāddhamabhyasyeta | dhavalena, “cānte vā yadi vā madhya” iti