Kriyakaumudi (Govindananda) 2.p104

2.p104

anantaraṃ daśāṃśena kramāddhomādikañcaret || tadante mahatīṃ pūjāṃ kuryyādbrāhmaṇatarpaṇam | tato mantrasya siddhayarthaṃ guruṃ sampūjya toṣayet | evañca mantrasiddhiḥ syāddevatā ca prasīdati || atra majjanamātraṃ snānam | grastodaye tu nāyaṃ japaḥ | sparśādimuktiparyyantamityabhidhānāt | chandogapariśiṣṭam,svarbhānunā copasṛṣṭe āditye candramasyapi | saptāvarān sapta pūrvvānutsṛṣṭastārayedvaṣaḥ || atra ca sagaṇeśamātṛkāpūjā-vasudhārā-dāna-vṛddhiśrāddhāni prāk karttavyāni | sarvvāṇyevānvāhāryyavantīti gobhilena gṛhyoktakarmmasu śrāddhavidhānāt vṛṣotsargasya pāraskaragobhilayoruktatvāt | atha vṛṣotsargo goyajñena vyākhyāta iti pāraskareṇa goyajñātideśācca | tīrthayātrāvṛṣotsarge vṛddhiśrāddhaṃ vidhīyate | iti matsyapurāṇavacanācca | tacca grahaṇakāla eva na tu tatpūrvvaṃ aṅgānāṃ pradhānadeśakālakarttavyatāniyamāt bhaviṣyatprāsapratyakṣasya sandehena pradhānakarttavyatāniścayābhāvācca, ataeva stṛgaśleṣabhaktatyāge pūrvvadine adhivāsavādha uktaḥ | evaṃ yāni karmmāṇi śṛṅgagrāhikayā śrūyante tānyeva kāryyāṇi na tu puṣkariṇīpratiṣṭhādīni | sādhāraṇasnāne phalamāha chandogapariśiṣṭam,— svarddhunyambhaḥsamāni syuḥ sarvattributesānyambhāṃsi bhūtale | kūpasthānyapi candrārkagrahaṇe nātra saṃśayaḥ || bhūtala ityanena bhūmiṣṭhānyeva na daddhṛtāni | vyāsaḥ,— sarvvaṃ gaṅgāsamaṃ toyaṃ sarvve vyāsasamā dvijāḥ | sarvvaṃ bhūmisamaṃ dānaṃ grahaṇe candrasūryyayoḥ || atra kecit amuke māsi amukarāśisthe bhāskare paurṇamāsīpratipatsandhau rāhugraste niśākare iti vākyaṃ varṇayanti | tanmandaṃ tithipakṣollekhavidhiva bādhāpatteḥ na vā sandhau rāhugrāsaḥ kintu paurṇamāsyāṃ sparśaḥ pratipadi ca mokṣaḥ tatrāpi paurṇamāsyā yāvaddaṇḍāvasthāne sparśaḥ pratipado'pi tāvaddaṇḍānte mokṣa iti candragrahaṇe niyamaḥ, sūryyagrahaṇe tu nāyaṃ niyamaḥ kadācidamāvasyāyāṃ sparśo mokṣaśca kadācit pratipadyapi sparśo mokṣaśca kadācidubhayoḥ samakālavyāptiḥ kadācidviṣamakālavyāptiśceti sa ca kālanirṇayaḥ sūryyasiddhāntānusāreṇāsmābhirjātakārṇavagranthe vivṛto'sti | tataśca yadā yā tithiryo vā pakṣastadullekhaḥ kāryyaḥ| tadidaṃ vākyam | oṃ adya amuke māsi amukarāśisthe bhāskare śuklapakṣe paurṇamāsyāṃ tithau yadā tu pratipatsamayastadā kṛṣṇapakṣe, rāhugraste niśākare bhāratavarṣākhyabhūpradeśe amukagotro'mukaśarmmāhaṃ1 gaṅgāsnānajanyaphalasamaphalaprāptikāmo'smin jale snānaṃ kariṣya iti