Krityasarasamuccaya (Amritanatha Jha Sharman) 2.p58

2.p58

ata eva tithitattvacintāmaṇau ma0 maheśaṭhakkuradhṛtavacanampratipantu triyāmā syānmaitrarce budhavāsare | taddine pūrvayāme tu gopūjā paramā śubhā || svātau tu madhyamā proktā anurādhā śubhapradā | prātargovarddhanaḥ pūjyo dyūtañcāpi samācaret || pūjanīyāstadā gāvastyājyā dohanavāhane || gomayena govarddhanamūrtti vidhāya pītapuṣpākṣatādibhiḥ sampūjayet | tanmantro yathāgovarddhana ! dharādhāra ! gokulatrāṇakāraka ! | kṛṣṇabāhūkṛtacchāya ! gavāṃ koṭiprado bhava || gopūjāmantrastu nirṇayāmṛtelakṣmīryā lokapālānāṃ dhenurūpeṇa saṃsthitā | ghṛtaṃ vahati yajñārthaṃ sā me pāpaṃ vyapohatu || agrataḥ santu me gāvo gāvo me santu pṛṣṭhataḥ | gāvo me hṛdaye santu gavāṃ madhye vasāmyaham || atha taddine dyūtakrīḍāyāṃ yasya jayastasya pūrṇaṃ varṣaṃ yāvatsarvatra jaya iti smṛtyantare likhitam, dvitīyadine dvitīyāyāḥ ṣaṇmuhūrttannyūnatve pūrvayuktāyāḥ karttavyatāniṣedhakatvena vyākhyeyā iti sarvaṃ sustham | viśākhāyāṃ gopūjā niṣedhamāha rājamārttaṇḍe-viśākhāyāmamāvāsyā viśākhā pratipadyutā | āyuḥ putraṃ dhanaṃ hanti surabhīpūjakāṃstathā || surabhī gauḥ | atha kārttikaśukladvitīyā yamadvitīyākhyā, tasyāṃ karttavyaṃ skandapurāṇe-kārttike śuklapakṣe tu dvitīyāyāṃ yudhiṣṭhira ! | yamo yamunayā pūrvambhojitaḥ svagṛhe'rcitaḥ || ato yamadvitīyeyaṃ triṣu lokeṣu viśrutā | asyāṃ nijagṛhe vipra ! bhoktavyaṃ na tato naraiḥ | snehena bhaginīhastādbhoktavyaṃ puṣṭivarddhanam | vastrālaṅkaraṇādīni tābhyo deyāni yatnataḥ || bhaginyā paṭhanīyo mantro yathābhrātastavānujātā'haṃ bhuṃkṣva bhaktamidaṃ śubham | prītaye yamarājasya yamunāyā viśeṣataḥ || jyeṣṭhabhaginyāstu-'bhrātarjyeṣṭhā'nujātā'ham' iti śeṣaḥ | anyatsamānamiti smārttāḥ | tatra he bhrātaranujātā vā jyeṣṭhā'hamityanvayaḥ | brahmāṇḍapurāṇe-yā tu bhojayate nārī bhrātaraṃ yugmake tithau | arcayeccāpi tāmbūlairna sā vaidhavyamāpnuyāt || bhrāturāyuḥ kṣayo rājanna bhavettatra karhicit || yugmake dvitīyātithau | yamadvitīyā pratipadyutā grāhyeti nirṇayāmṛtaḥ | hemādrau tu dvitīyā madhyāhnavyāpinī pūrvaviddhā ceti viśeṣaḥ || athātra citraguptapūjanamāha gauḍaḥ-yamaṃ ca citraguptaṃ ca yamadūtām̐śca pūjayet | arghyaścātra pradātavyo yamāya sahajadvayaiḥ || iyaṃ pūjā aparāhne āha skānde-ūrjaśukladvitīyāyāmaparāhne 'rcayedyamam | snānaṃ kṛtvā bhānujāyāṃ yamalokaṃ na paśyati || bhānujāyāṃ yamunāyām | vratādau divaivaikama bhuktam | tathāhi tithicandrikāyāṃ-dinārddhasamaye'tīte bhujyate niyamena yat | ekabhuktamiti proktaṃ mataṃ syāttaddivaiva hi || (1)