Pramāṇa · Search · About · API

Lakshanaprakasha (Mitramishra) 10.p48

Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) 10.p48

Language
Sanskrit

10.p48

atha rājayogyāśvalakṣaṇam | śālihotre, śālihotramṛṣiṃ śreṣṭhaṃ kauravyaḥ paripṛcchati | aśvaṃ kīdṛśamāruhya rājā vijayate mahīm || vṛddhikṣayau vā kau jñeyau rājño rājyasya vā katham | balaṃ kośastathā rāṣṭraṃ varddhate hasate 'pi vā || kīdṛglakṣaṇayuktena mitraprakṛtirañjanam | evaṃ pṛṣṭastu putreṇa kauravyaṃ pratyabhāṣata || śvetapāṭalagaurā ye ye ca śvetānuvarṇinaḥ | ete yadi bhavantyaśvāḥ kālākṣaphalatālavaḥ || kālaiḥ khuraiḥ kālavālā yasya tiṣṭhanti veśmani | etaiśca rāṣṭraṃ kośaśca koṣṭhāgāraṃ ca kṣīyate || mitrāṇi cāparajyanti vittaṃ cāsya vinaśyati | yo hyetairyāti saṅgrāmaṃ svastimānna nivartate || kālaḥ kapilakeśānto hayaḥ kapilavāladhiḥ | jahyādanarthasampannaṃ kulamutsādyetkatham || śirovālāśca keśāśca prāyo'ntardagdhacarmavat | gṛhamaprimiyaṃ tasya yasya tiṣṭhati veśmani || kapāladagdhavarṇābho niṣprabhaśca turaṅgamaḥ | ulūkapiṅgalo raudro yasya tiṣṭhati veśmani || vartikātyarthadīrghā ca sotsādayati tatkulam | ityapraśastā vyākhyātāḥ praśastānaparān śṛṇu || arkapatrasavarṇasya dantā hyaviralāḥ samāḥ | lakṣārasamamā jihvā stanau cottaratālu ca || maṇivaiḍūryavarṇe ca netre yasya nakhāstathā | suśukravāhano vāho viṣaye yasya tiṣṭhati