Bhagavantabhaskara 46.p1

46.p1

atha dakṣiṇādānam | tadvividham | viproddeśyakaṃ pitṛddeśyakaṃ ca | ādyamāha devalaḥ— ācāntebhyo dvijebhyastu pradadyādatha dakṣiṇām || iti | dvitīyamāha pāraskaraḥ—'hiraṇyaṃ viśvebhyo devebhyo rajataṃ pitṛbhyaḥ' iti | tatrādyaṃ savyena, tathā ca jamadagniḥ—'apasavyaṃ karma sarvaṃ dakṣiṇādānavarjitam, iti | dvitīyaṃ tvapasavyena | tathā ca dakṣiṇādānaṃ prakramya sa eva—'apasavyaṃ tatrāpi' iti | tatrāpi pitryadakṣiṇādāne'pītyarthaḥ | dakṣiṇādāne kramamāha devalaḥ— dakṣiṇāṃ pitṛviprebhyo dadyātpūrvaṃ tato dvayoḥ | dvayoḥ dvābhyāṃ vaiśvadevikabrāhmaṇābhyāmityarthaḥ | dakṣiṇā ca vipraguṇānurodhena viṣamā'pi deyā— ekapaṅktyupaviṣṭānāṃ viprāṇāṃ śrāddhakarmaṇi | akṣayabhojyaṃ samaṃ deyaṃ dakṣiṇā tvanusārataḥ || iti smṛteḥ | dakṣiṇāṃ dattvā svadhāṃ vācayiṣye ityuktvā tairbrāhmaṇaiḥ vācyatām' iti pratyuktaḥ ' pitrādibhyaḥ svadhocyatām ' iti vadet | 'astu svadhā ' iti viprāḥ | tato bhūmāvudakamāsicya ' viśve devāḥ prīyantām ' iti vadet | 'prīyantāṃ viśve devāḥ ' iti viprairukte ' dātāraḥ' iti mantraṃ japet | pitṝṇāṃ nyubjaṃ pātramuttānaṃ kṛtvā ' vāje vāje ' iti mantreṇa pitṛpūrvaṃ visarjayet | tadetatsarvamāha yājñavalkyaḥ— dattvā tu dakṣiṇāṃ śaktyā svadhākāramudāharet | vācyatāmityanujñātaḥ prakṛtebhyaḥ svadhocyatām || brūyurastu svadhetyukte bhūmau siñcettato jalam | viśvedevāśca prīyantāṃ vipraiścokta idaṃ japet || dātāro no'bhivarddhantāṃ vedāḥ santatireva naḥ | śraddhā ca no mā vyagamadbahu deyaṃ ca no'stu || iti | ityuktvāktvā priyā vācaḥ pitṛpūrvaṃ visarjayet | vāje vāja iti prītaḥ pitṛpūrvaṃ visarjanam || yasmiṃste saṃsravāḥ pūrvaṃ pitṛpātre niveśitāḥ | pitṛpātraṃ taduttānaṃ kṛtvā viprānvisarjayet || iti