Pramāṇa · Search · About · API

Jayasimhakalpadruma 1.p19.7

Jayasīṃhakalpadruma 1.p19.7

Language
Sanskrit

1.p19.7

śrutāvapi 'pūrvāhno vai devānāṃ madhyāhno manuṣyāṇāmaparāhnaḥ pitṝṇām' iti | etasya ca śrāddhādāvupayogaḥ | caturdhā vibhāgamāha gobhilaḥ-'pūrvāhnaḥ prathamaṃ sārdhaṃ madhyāhnaḥ praharaṃ tathā | ātṛtīyādaparāhnaḥ sāyāhnaśca tataḥ paraḥ' iti | etasya ca yatra karmaviśeṣe gamakasadbhāvastatropayogaḥ | pañcadhā vibhāgastu vyāsenoktaḥ | yathā-'muhūrtatritayaṃ prātastāvanneva tu saṃgavaḥ || madhyāhnāstrimuhūrtaśca sarvakarmasu garhitaḥ' iti | asyārthaḥ | udayānmuhūrtatrayaṃ prātaḥ kālaḥ | tadanantaraṃ muhūrtatrayaṃ saṃgavaḥ tataḥ paraṃ muhūrtatrayaṃ madhyāhnaḥ | tataḥ paraṃ muhūrtatrayamaparāhnaḥ | tataḥ paraṃ muhūrtatrayaṃ sāyāhnaḥ | iti || nanu triṃśaddhaṭikātmake divase pañcadhā vibhāge sati ekaikasya kālasya muhūrtatrayātmakatvaṃ saṃbhavati ṣaḍaśītyādiṣu dinamānahrāse kathaṃ trimuhūrtātmakatvenārya vibhāga iti cet || ucyate || trimuhūrtaṃmityahraḥ pañcamabhāgopalakṣaṇam | ataśca ahnāṃ hrāsavṛddhau na doṣaḥ | evaṃ ca ṣaḍghaṭikātmakamadhyāhnasyottarasminghaṭikātraye ekabhaktaṃ kartavyam | anyathā ‘dinārdhasamaye'tīte’ iti vacanasyānarthakyaṃ prasajyeta | itthameva nirṇītaṃ nirṇayāmṛte ca hemādrau madanaratne-atra madhyāhnaśabdo ‘dinārdhasamaye'tīte’ iti vacanānmadhyāhnottaradalaparaḥ paṭo dagdha itivat | tatra svatantramekabhaktaṃ yasyāṃ tithau vihitaṃ tasyāṃ madhyāhnottaradalavyāpinyāmeva kartavyam | dinadvaye'pi tadvyāpinyāṃ yugmavākyānnirṇayaḥ dinadvaye'pi mukhyakālāsparśana pūrveva grāhyā gauṇakālavyāpitvāt | tasyāmapyekabhaktaṃ mukhyakāla eva kartavyam |

Linked texts (1)