Jayasimhakalpadruma 3.p3.3

3.p3.3

yadā tūttaradine upavāsatithiḥ svalpā'pi na labhyate tadā niṣiddhapūrvatathividdhā'pyupoṣyā | tathā ca ṛṣyaśṛṅgaḥ—'aviddhāni niṣiddhaiścenna labhyaṃte dināṃni tu| muhūrteḥ pañcabhirviddhā grāhyaivaikādaśī tithiḥ| tadardhaviddhānyanyāni dinānyupavasennaraḥ |' iti | aruṇodayamārabhya muhūrtapañcako vedhaḥ | sūryodayamārabhya sārdhamuhūrtadvayavedho jñātavyaḥ | 'aviddhānāmalābhe tu payodadhiphalāni vā | sakṛdevālpamaśnīyādupavāsastato bhavet' iti | iti pratipatsāmānyanirṇayaḥ| atha pratipadviśeṣanirṇayaḥ tatkṛtyaṃ tadvratāni ca nirūpyante | tatrādau saṃvatsarārambhe prathamopasthitatvātpratipannirṇayate | tatra caitraśuklapratipadi vatsarāmbhaḥ | tatra udayavyāpinī grāhyā | 'caitre māsi jagadbrahmā sasarja prathame'hani | śuklapakṣe samagraṃ tu tadā sūryodaye sati |' iti hemādrau brāhmokteḥ | dinadvaye tadvyāptāvavyāptau vā pūrvaiva | taduktaṃ jyotirnibandhe ca—'caitre sitapratipadi yo vāro'rkodaye sa varṣeśaḥ | udayadvitaye pūrvī nodayayugale'pi pūrvaḥ syāt | yasmāccaitrasitāderudayādbhānoḥ pravṛttirabdādeḥ |' iti | vasiṣṭhenāpyuktam—'vatsarādau vasantādau balirājye tathaiva ca | pūrvaviddhaiva kartavyā pratipatsarvadā budhaiḥ |' iti | asya malamāsatve'pi tatraiva vatsarāmbhaḥ | tasyā eva sarvavatsarādyatvāditi kṛtyaralanāvalyām | nirṇayasindhau tu—yadā caitro malamāso bhavati tadā daivakāryasya tatra niṣiddhatvāttacchuddhe māsi saṃvatsarārambhaḥ kārya iti kecidāhuriti |