Pramāṇa · Search · About · API

Jayasimhakalpadruma 4.p1.3

Jayasīṃhakalpadruma 4.p1.3

Language
Sanskrit

4.p1.3

dinadvaye sāyāhnavyāpitve tu paraiva grāhyā | taduktaṃ nirṇayāmṛte purāṇasamuccaye-'vardhamānatithau nandā yadi sārdhatriyāmikā | dvitīyāvṛddhigāmitvāduttarā tatra cocyate |' iti | tatra gokrīḍanādau | smṛtyantare'pi' triyāmagā darśatithirbhaveccetsārdhatriyāmā pratipadvivṛddhau | dīpotsave te munibhiḥ pradiṣṭe ato'nyathā pūrvayute vidheye|' iti | sārdhatriyāmā ityanena candradarśanābhāva uktaḥ| dvitīyāyāḥ pañcadhā vibhaktadinacaturthāṃśarūpāparāhṇavyāpyabhāve candradarśanāsambhavāt | atra dīpotsavapadena gopūjanādikameva gṛhyate kālānugrahāt | na tu balipūjādi kālabādhaprasaṅgāt | candradarśanābhāvaprayojakasārdhatriyāmoktisāmarthyācca | pūjāyāṃ dīpadānasattvena dīpotsavapadasya ubhayatra saṃbhavācca | amāvāsyāyāmapi 'striyaḥ krīḍantyamāvasyāṃ gāvo nandāsu kārtike|' iti vacanokteḥ strīkrīḍane nīrājane dīpasaṃbandhāttatrāpi dīpotsavapadasya saṃbhavāt | yāni tu 'bhadrāyāṃ gokulakrīḍā sa deśo vai vinaśyati|' iti | bhadrāyāṃ dvitīyāyām | tathā 'pratipadyagrikaraṇaṃ dvitīyāyāṃ tu gorcanam | chatracchedaṃ ca kurute vittanāśaṃ kulakṣayam |' ityādīni niṣedhavākyāni tāni pūrvadine pratipadaḥ sāyāhnavyāpitve dvitīyadine candradarśasaṃbhave jñeyāni | yadyapi 'pūrvāhne krīḍanaṃ gavām | nandodaye tu tatraiva pūjayetsurabhīṃstathā|' ityādivacanācca prātaḥkālavyāpinyuttaraiva gokrīḍanādau pratibhāti | tathāpi 'gavāṃ krīḍādine yatra rātrau dṛśyeta candramāḥ | somo rājā paśūnhanti surabhīḥ pūjakāṃstathā |' iti devalena pratiṣiddhatvātsā na tatra grāhyā |