Nrisimhaprasada p31

p31

“auraso dharmapatnījaḥ tatsamaḥ putrikāsutaḥ | kṣetrajaḥ kṣetrajātastu sagotreṇetareṇa vā || gṛhe pracchanna utpanno gūḍhajastu sutaḥ smṛtaḥ | kānīnaḥ kanyakājāto mātāmahasuto mataḥ || akṣatāyāṃ kṣatāyāṃ vā jātaḥ paunarbhavaḥ sutaḥ | dadyānmātā pitā vā yaṃ sa putro dattako bhavet | krītaśca tābhyāṃ vikrītaḥ kṛtrimaḥ syātsvayaṃ kṛtaḥ | dattātmā tu svayaṃ datto garbhe vinnaḥ sahoḍhajaḥ || utsṛṣṭo gṛhyate yastu so'paviddho bhavetsutaḥ” | iti | uraso jāto aurasaḥ putraḥ, sa ca dharmapatnījaḥ, sāvarṇyadharmavivāhoḍhā dharmapatnī, tasyāṃ jāta aurasaḥ putro mukhyaḥ | tadabhāve dattako vā'dhikārī, itareṣāṃ kalau niṣedhāt | tadāha"mātā pitā vā dadyātāṃ yamadbhiḥ putramāpadi | sadṛśaṃ prītisaṃyuktaṃ sa jñeyo dattaḥ sutaḥ" iti | adbhiriti vakṣyamāṇopadeśakapūrvakamiti | āpadgrahaṇamanāpadi niṣedhati | pratiṣedhaśca dātureva "na caikaṃ putraṃ dadyāt pratigṛhṇīyādvā" iti vaśiṣṭhasmaraṇāt| tathā'nekaputravatā'pi jyeṣṭhaḥ putro na deyaḥ"jyeṣṭhena jātamātreṇa putrī bhavati mānavaḥ" iti putrakāryakaraṇe mukhyatvāt | smṛtyantarādapi ayamevārtha upalabhyate"dadyānmātā pitā vā yaṃ sa putro dattako bhavet" iti | ayamāśayaḥ-apatyāni tāvanmātṛpitṛkāraṇadvayaprabhavāṇīti na teṣāmekaḥ krayaṃ pratipādanamutsargaṃ vā kartuṃ prabhavati "śukraśoṇita prabhavaḥ puruṣo mātāpitṛnimittakaḥ, tasya vikrayapradānaparityāgeṣu mātāpitarau prabhavataḥ" iti vaśiṣṭhasmaraṇāt | ataḥ pradānādāvubhāvapi hetū iti sthitaṃ, tatpratigrahaprakāro vaśiṣṭhenaivābhihitaḥ"putraṃ pratigrahīṣyanbandhūnāhūya rājñe nivedya niveśanamadhye mahāvyāhṛtibhirhutvā adūrabāndhavaṃ bandhusankṛṣṭametaṃ pratigṛhṇīyāt" iti | adūrabāndhavamiti atyantadeśabhāṣāviprakṛṣṭasya pratiṣedhaḥ | tataśca saṃnikṛṣṭagrahaṇāt asaṃnikṛṣṭabandhurna putrārthaṃ kartavyaḥ | ayaṃ ca pratigrahītuḥ putro na dātuḥ, svasvatvanivṛttipūrvakaparasvatvāpādanaṃ