Nrisimhaprasada p32.1
Nṛsiṃhaprasāda p32.1
- Language
- Sanskrit
p32.1
dānamiti tallakṣaṇāt | taduktaṃ manunā“gotrarikthe janayiturna hareddatkaḥ kvacit” iti || āstāṃ tāvadaprakṛtaṃ, prakṛtaṃ tu patnīsnuṣāśiṣyādīnāṃ śrāddhādhikāriṇāṃ vittalābhādinā'pi śrāddhādikaraṇamavaśyaṃ draṣṭavyam | tataśca dampatyoḥ parasparaṃ śarīrārdhadhartṛtvāt snuṣādīnāmekaśarīrānvayavattvena, śiṣyācāryayośca pitāputravadupacārāt śrāddhādhikāra iti sarvaṃ manoramam | tathā ca smṛtyantaram“aurase sati nānyasya śrāddhādividhikāritā | tadabhāve tu patnyādeḥ śāstrāṇāmeṣa niścaya” iti | tathā ca vyāghrapādaḥ“pituḥ putreṇa kartavyāḥ piṇḍadānodakakriyāḥ | putrābhāve tu patnī syātpatnyabhāve tu sodaraḥ” iti | putrābhāve tu patnī syādityādivacanabalādeva śiṣyādīnāṃ putrābhāva evādhikāro nānyatheti veditavyam | yadi putrasadbhāve'pyeṣāmadhikāro bhavettarhi patnyāḥ ko vā'parādhaḥ syāt yenāsau na kuryāttasmātputrābhāva eva patnīśiṣyādīnāmadhikāro nānyatheti siddham | tathā ca gautamaḥ-“putrābhāve sapiṇḍāḥ śiṣyāśca tadabhāve ṛtvigācāryāvi”ti | mātṛsapiṇḍā mātulādayaḥ sapiṇḍālābhe samānodakāḥ piṇḍaṃdadyuriti | taduktaṃ mārkaṇḍeyapurāṇe“putrābhāve sapiṇḍāstu tadabhāve sahodakāḥ | mātuḥ sapiṇḍā eva syurye vā mātuḥ sahodakāḥ || kuryyurevaṃ vidhiṃ samyagaputrasya sutāḥ smṛtāḥ | kuryyānmātāmahāyaivaṃ putrikātanayastathā || sarvābhāve striyaḥ kuryuḥ svabhartṛṇāmamantrakam | tadabhāve'pi nṛpatiḥ kārayedakuṭumbinām || rājā kuryādabhāve tu dāhādyāḥ sakalāḥ kriyāḥ | sarveṣāmeva varṇānāṃ bāndhavo nṛpatiryataḥ” iti | tathā viṣṇupurāṇe— “putraḥ pautraḥ prapautro vā bhrātā vā bhrātṛsantatiḥ |
Linked texts (2)
- Bārhaspatyasaṃhitā (Aṅgiras) — Aṅgiras, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit