Prataparka 13.p55

13.p55

kṣayavaśādudaye nāsti, tadā pañcamyādau kāryam na tu pūrvaviddhe śravaṇe na hi mukhyābhāve niṣiddhamiśragrahaṇaṃ sambhavati | paṃcamyādikālatrayāsambhave tūttarāṣāḍhā viddhamapigrāhyam | evaṃ pūrvāpi guṇalope tu mukhyasyeti nyāyāt idaṃ copākarma devakarmatvātpūrvāhṇa eva kāryam | bhavedupākṛtiḥ paurṇamāsyāṃ pūrvāhṇa eva tviti praceto vacanāt chandogaistvaparāhṇe kāryam | pūrvoktagārgyavacanāt "adhyāyānāmupākarma kuryātkāle'parāhṇike | pūrvāhṇe tu visargaḥ syāt iti vedavido viduḥ ||" iti gobhilokteśca | prayogapārijāte tu sarveṣāmāparāhṇikamevoktam | etacca guruśukra.stādāvapi kāryaṃ, "upākarmotsarjanaṃ ca pavitradamanārpaṇam |" iti damanārope likhitavacanā "yajñopavītaṃ karttavyaṃ śrāvaṇe guruśukrayoḥ | mauḍhye'pi vārddhake bālye nityavatkarma noditam ||" iti smṛtisārasamuccayācca | prathamārambhastu na bhavati | gurubhārgavayormauḍhye bālye vārdhake'pi vā "tathā'dhimāsasaṃsarpamalamāsādiṣu dvijāḥ | prathamopākṛtirna syātkṛtaṃ karma vināśakṛt ||" iti saṃgrahavacanāt | atrādiśabdena siṃhasthagurvādigrahaṇaṃ prathamārambhe vṛddhiśrāddhaṃ kuryāditi nārāyaṇavṛttau dvitīyadiprayogo'pyadhimāse na kāryaḥ | "upākarma tathotsargaḥ prasavāhotsavāṣṭakāḥ | māsavṛddhau pare kāryā varjayitvā tu paitṛkama ||" iti jyotiḥ parāśaroktaḥ"utkarṣaḥ kālavṛddhau syādupākarmādi karmaṇi | abhiṣekādivṛddhīnāṃ na tūtkarṣo yugādiṣu ||" iti kātyāyanokteśca | yattu daśaharāsu notkarṣa iti ṛṣyaśṛṃgavacane tatsāmagaviṣayam | teṣāṃ siṃhārkopajīvanena vihitasyopākarmaṇo'grimam1 | idaṃ ca