Pramāṇa · Search · About · API

Smriticandrika 15.p23.2

Smṛticandrikā 15.p23.2

Language
Sanskrit

15.p23.2

dharmeṇa gotragrahaṇaṃ ca kāryamityuktam- "yā divyā āpaḥ' iti pātraṃ pāṇibhyāmuddhṛtya nāma gotraṃ ca gṛhītvā sapavitre haste'rghyaṃ dadyāt" iti | pāṇibhyāmuddhṛtena pātreṇa dadyāditi gamyate | pracetā apiapradakṣiṇameteṣāmekaikaṃ tu pitṛkramāt | sambodhyā gotranāmabhyāmeṣa te'rghyamitīrayet || eteṣāṃ pitṛpitāmahaprapitāmahānāṃ pitṛkramāt pitrādikramādekaikaṃ gotranāmabhyāṃ sambodhya eṣa te'rghyamityuktvā ekaikaṃ brāhmaṇamekaikenārghyeṇārcayedityarthaḥ | tathā cāha gautamaḥpūrvavatpṛthagekaikamekaikenārcayetkramāt | iti | etat ‘trīn pitrye’ ityuktabrāhmaṇasaṅkhyāpakṣābhiprāyeṇoktam | ‘trīn trīn’ ityuktabrāhmaṇasaṅkhyapakṣe tu trīn brāhmaṇānekaikenārghyeṇārcayet | ata eva paiṭhīnāsinā hastoṣvityādyuktam | na ca vācyaṃ ‘trīn pitrye’ iti pakṣa eva hasteṣvityapapadyate, triṣu pitṛvargabrāhmaṇeṣu dakṣiṇahastatrayasambhavāditi | yatastena pitṛsthānasthabrāhmaṇārcana eva hasteṣvityuktvāevamitarayorityabhidhānāt | tasmātrīn trīn pitrye iti pakṣe pitṛsthānasthabrāhmaṇadakṣiṇahasteṣvapāmāseca nādyarghyaninayanāntaṃ sakṛtkuryāt | tathā pitāmahasthānasthabrāhmaṇahasteṣu caivaṃ ninayet, evamitarayorityabhidhānāt | evaṃ mātāmahādīnāmarghyapātrāsādanādi brāhmaṇahasteṣvarghyadānāntaṃ yathoktaṃ nāmagotrasahitaṃ padārthānusamayena kuryāt, ‘mātāmahānāmapyevam’ ityātideśasmaraṇāt | pitrādibrāhmaṇahasteṣvarghyadānāntaraṃ yājñavalkyaḥdatvā'rghyaṃ saṃsravāṃsteṣāṃ pātre kṛtvā vidhānataḥ | pitṛbhyassthānamasīti nyubjaṃ pātraṃ karotyadhaḥ ||